Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

BÀI 3: LẬP LUẬN TRONG VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

Môn: Ngữ văn 12 – Lớp:

Số tiết: 11 tiết

1.  MỤC TIÊU CHUNG BÀI 3

• Nhận biết, phân tích được nội dung của luận đề, luận điểm, lí lẽ bằng chứng tiêu biểu độc đáo trong văn bản, chỉ ra mối liên hệ của chúng, đánh giá được mức độ phù hợp giữa nội dung nghị luận với nhan đề của văn bản.
• Nhận biết được mục đích của người viết, biết tiếp nhận, đánh giá phê bình nội dung văn bản với tư duy phê phán, dựa trên trải nghiệm và quan điểm của người đọc.
• Phân tích và đánh giá được việc sử dụng một số thao tác như chứng minh, bình luận, bác bỏ, giải thích, phân tích, so sánh trong văn bản nghị luận.
• Nhận biết được lỗi logic và lỗi câu mơ hồ biết cách sửa lỗi và rút kinh nghiệm.
• Viết được bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (quan niệm sống, định hướng tương lai, cách ứng xử trong các mối quan hệ….)
• Biết thuyết trình về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ.
• Có ý thức bảo tồn và phát huy các giá trị của văn hóa dân tộc.

1. KIẾN THỨC NGỮ VĂN

a. Mục tiêu: Nắm được những kiến thức cơ bản về lập luận trong văn bản, các thao tác được sử dụng trong văn bản nghi luận cùng các lỗi logic của câu, lỗi câu mơ hồ.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến lập luận trong văn bản, các thao tác được sử dụng trong văn bản nghi luận cùng các lỗi logic của câu, lỗi câu mơ hồ.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến lập luận trong văn bản, các thao tác được sử dụng trong văn bản nghi luận cùng các lỗi logic của câu, lỗi câu mơ hồ.

d. Tổ chức thực hiện:

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT   : VĂN BẢN NHÌN VỀ VỐN VĂN HÓA DÂN TỘC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ: 

• HS nhận biết được một số mặt của vốn văn hóa dân tộc, nắm được những nét đặc thù của văn hóa Việt Nam; định hướng mà tác giả gợi ý cho việc tìm hiểu, nghiên cứu bản sắc văn hóa Việt Nam; nhận thức rõ tính cấp thiết của việc giữ gìn, phát huy, phát triển vốn văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
• HS nhận biết được luận đề, các luận điểm, cách thức lập luận của tác giả thể hiện trong từng luận điểm và cả đoạn trích; việc sử dụng phối hợp các thao tác trong bài nghị luận để tăng sức thuyết phục cho bài viết.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh đề hiểu về vốn văn hóa dân tộc.
• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác để giải quyết vấn đề về văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

• Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc.

Năng lực số

• 2.1.NC1a: Thành thạo khai thác và thẩm định các học liệu số về văn hóa Việt Nam, các công trình nghiên cứu của Trần Đình Hượu từ các thư viện số tin cậy.
• 6.1.NC1a: Sử dụng các phần mềm đồ họa, công cụ sơ đồ để mô hình hóa các đặc điểm của vốn văn hóa dân tộc và cấu trúc lập luận của văn bản.
• 6.3.NC1a: Khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ so sánh đặc trưng văn hóa Việt Nam với các nền văn hóa lân cận và gợi ý các giải pháp bảo tồn văn hóa trên không gian số.

Năng lực AI

• 12.B1.1: Vấn đề đạo đức của AI (Học sinh phân tích được nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các thông tin sai lệch, định kiến văn hóa trong kết quả phản hồi của Chatbot AI khi so sánh văn hóa Việt Nam với các nền văn hóa Đông Á khác trong Nhiệm vụ 4 - Hoạt động 2).
• 12.A2.1: Nguyên tắc đạo đức khi thiết kế AI (Học sinh biết cách soạn thảo và cam kết tuân thủ bộ nguyên tắc cá nhân khi ứng dụng AI tham khảo ý tưởng viết bài, nhằm đảm bảo tính minh bạch học thuật và bảo vệ tính chân thực của bản sắc văn hóa dân tộc trên không gian số trong Hoạt động 4 - Vận dụng).

3. Phẩm chất

• Sự trân trọng, nâng niu vốn văn hóa dân tộc và thái độ giữ gìn những nét đẹp đó.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

-   KHBD

• SGK, SGV Ngữ văn 12;
• Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
• Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
• Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
• Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
• Máy tính, máy chiếu.
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Đối với HS

• SGK, SBT Ngữ văn 12.
• Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
• Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình. 

b. Nội dung: GV cho HS xem 1 video và trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS xem video và trả lời câu hỏi: Qua đoạn video em nhận xét gì về việc lưu giữ và bảo tồn giá trị văn hóa của dân tộc?

https://www.youtube.com/watch?v=9mGpHRqhnlM

 (từ giây đầu tiên đến phút thứ 3)

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.

- HS xem video và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: HS tự do phát biểu cảm nhận của mình.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Dân tộc ta có một bề dày về lịch sử dựng nước và giữ nước, một vốn văn hóa phong phú và đậm đà bản sắc. Mỗi chúng ta đều phải có trách nhiệm để lưu giữ giá trị văn hóa đó. Trong bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu văn bản nghị luận Nhìn về vốn văn hóa dân tộc.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả tác phẩm và đọc văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến tác giả Trần Đình Hượu và văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến Trần Đình Hượu và văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Khám phá văn bản 

1. Mục tiêu: HS vận dụng các tri thức ngữ văn để tìm hiểu theo đúng đặc trưng của thể loại trên các phương diện như:

+ Nhận biết và phân tích được nội dung của luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu, chỉ ra mối liên hệ của chúng.

+ Nhận biết được mục đích của người viết, biết tiếp nhận đánh giá, phê bình nội dung văn bản với tư duy phê phán, dựa trên trải nghiệm của người đọc.

1. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc.
2. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc.
3. Tổ chức thực hiện 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc đã học.

b. Nội dung:  Sử dụng SGK, kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi liên quan.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời HS chọn.

d. Tổ chức thực hiện

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz, ActivePresenter,… để cùng học sinh ôn tập lại những nội dung vừa học trong bài.

- GV gửi link cho HS để thực hiện làm bài.

- GV lần lượt nêu các câu hỏi:

THAM KHẢO: Sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho học sinh làm trắc nghiệm online.

Link:https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-ngu-van-12-ket-noi-bai-3-van-ban-1-nhin-ve-von-van-hoa-dan-toc

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:

- HS vận dụng kiến thức đã học về văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc hoàn thành Phiếu bài tập. 

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV quan sát bảng kết quả trò chơi của HS, lắng nghe và giải đáp thắc mắc của HS. 

- GV mời một số HS khác đọc đáp án khác (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:

[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]

Nhiệm vụ 2: Luyện tập theo văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

Câu 1: Nêu ý nghĩa của văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc?

Câu 2: Những dấu hiệu nào xác định văn bản Nhìn về vốn văn hoa dân tộc là văn bản nghị luận?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:

- HS vận dụng kiến thức đã học về văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 2 – 3 HS đọc đáp án trước lớp. 

- GV mời một số HS khác đọc đáp án khác (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:

- GV gợi ý:

Câu 1: 

Ý nghĩa của văn bản:

+ Nêu được khái niệm “vốn văn hóa dân tộc” chỉ ra được thực trạng về những hạn chế và thế mạnh, ý nghĩa của giải pháp. 

+ Tự hào về vốn văn hóa dân tộc: Nền văn hóa phong phú, đa dạng và mang đậm tính nhân văn mà cha ông ta đã dày công vun đắp qua hàng ngàng năm lịch sử.

+  Trách nhiệm giữ gìn và phát huy văn hóa Việt Nam.

+ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong xu thế hội nhập.

• Nhìn về vốn văn hóa dân tộc là một lời nhắc nhở cho mỗi người Việt Nam về tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Câu 2:

Dấu hiệu xác định văn bản Nhìn về vốn văn hóa dân tộc là văn bản nghị luận: hệ thống luận điểm, ở mỗi luận điểm lại có lí lẽ và dẫn chứng, có sự kết hợp các thao tác nghị luận: xác định được quan điểm, thái độ của người viết.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS nâng cao, mở rộng kiến thức.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm bài tập vận dụng. 

c. Sản phẩm học tập: Phần trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..