GA tích hợp NLS và AI Ngữ văn 12 Bài 6: Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

Giáo án năng lực số và AI Ngữ văn 12 Bài 6: Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu được biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất – năng lực. Nội dung có tích hợp NLS và AI giúp HS rèn luyện khả năng ứng dụng công nghệ, thao tác số ngay trong tiết học. Tài liệu ở dạng file Word, dễ chỉnh sửa – dễ tải về, phù hợp cho GV sử dụng từ năm học 2026.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT : VĂN BẢN NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VA-REN VÀ PHAN BỘI CHÂU

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

Vận dụng được những hiểu biết về tác gia Hồ Chí Minh để đọc hiểu truyện ngắn của Người, chỉ ra và phân tích được quan điểm nghệ thuật của tác giả và những giá trị lịch sử văn hóa thể hiện trong tác phẩm.
Chỉ ra và phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm.
Lí giải được một số nét đặc sắc của tác phẩm.
Đánh giá và trình bày được suy nghĩ của cá nhân về một truyện ngắn hiện đại.

2. Năng lực

Năng lực chung:

Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh đề hiểu Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác để giải quyết vấn đề về văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

Năng lực số

1.1.NC1a: Sử dụng các công cụ tìm kiếm để khai thác tư liệu lịch sử số về nhân vật Phan Bội Châu và bối cảnh thực dân Pháp tại Việt Nam những năm 1925.
6.1.NC1a: Sử dụng AI để phân tích tính cách nhân vật thông qua các thủ pháp nghệ thuật (đối lập, phóng đại) và gợi ý kịch bản chuyển thể số.
3.1.NC1a: Tạo lập sơ đồ tư duy đa phương tiện để hệ thống hóa các "trò lố" của Va-ren.

Năng lực AI:

12.C2.1: Các yêu cầu dành cho công cụ AI hỗ trợ các hoạt động học tập và xã hội. (Học sinh biết cách tùy chỉnh yêu cầu hệ thống AI thông qua việc xây dựng câu lệnh prompt bối cảnh phức hợp và phân vai "nhà biên kịch/đạo diễn" để AI hỗ trợ thiết kế kịch bản chuyển thể số từ truyện ngắn trong Hoạt động 2 - Nhiệm vụ 1)
12.A1.2: Con người trong hệ thống AI. (Học sinh phân tích được vai trò kiểm soát và ra quyết định tối cao của bản thân khi tương tác với các công cụ AI; biết chủ động kiểm chứng, phản biện lại các thông tin lịch sử hoặc nhận định văn học do AI cung cấp nhằm đảm bảo tính xác thực học thuật trong Hoạt động 2 - Nhiệm vụ 2)
12.B2.1: Mức độ rủi ro với AI. (Học sinh nhận diện và tự đánh giá được rủi ro vi phạm quy chế liêm chính học thuật (đạo văn kịch bản phim chuyển thể) và sự suy giảm tư duy phê phán độc lập nếu lạm dụng các công cụ AI viết kịch bản thay cho tư duy sáng tạo cá nhân trong Hoạt động 2 - Nhiệm vụ 1.)

3. Phẩm chất

Trân trọng những con người anh dũng, có công với đất nước.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

- KHBD

SGK, SGV Ngữ văn 12;
Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
Máy tính, máy chiếu.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Đối với HS

SGK, SBT Ngữ văn 12.
Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
1. Bố cục

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.

b. Nội dung: GV đặt câu hỏi cho HS về Phan Bội Châu.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS các thông tin liên quan đến tiểu sử, sự nghiệp cách mạng và sự nghiệp sáng tác của Phan Bội Châu.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chuyển giao câu hỏi cho HS: Em biết thông tin gì nhân vật Phan Bội Châu?

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.

- HS xem video và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: HS tự do phát biểu cảm nhận của mình.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Không chỉ được biết đến với rất nhiều tác phẩm thơ nổi tiếng mà Hồ Chí Minh còn rất nổi tiếng với các tác phẩm truyện ngắn. Trong buổi học ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả tác phẩm và đọc văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả Hồ Chí Minh

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV yêu cầu HS HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập vào các trang báo tư liệu hoặc bảo tàng số để tìm hiểu về tác giả Hồ Chí Minh.

- GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS thực hiện tại nhà: Tìm hiểu tiểu sử về tác giả Hồ Chí Minh.

+ Thân thế, sự nghiệp.

+ Sự nghiệp văn chương.

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- HS chia vai đóng cặp để thực hiện phỏng vấn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

a. Tiểu sử

Xem lại phần tìm hiểu tác giả - VB 1 tác giả Hồ Chí Minh.

1.1.NC1a: HS sử dụng được các công cụ số để tìm hiểu thông tin về tác giả.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập vào các trang báo tư liệu hoặc bảo tàng số để tìm hiểu về phong trào đòi thả cụ Phan Bội Châu, giúp hiểu rõ tính thời sự của tác phẩm.

- GV chia HS thành 3 nhóm, hướng dẫn HS cách đọc văn bản và trả lời câu hỏi:

+ Hãy trình bày hoàn cảnh ra đời của truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

+ Xác định bố cục và nêu tóm tắt nội dung của từng phần truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.?

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- HS suy nghĩ cá nhân và tiến hành thảo luận trong vòng 3 phút.

- Nhóm nào hoàn thành sớm sẽ được trình bày và lấy điểm.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức

2. Tìm hiểu văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

2.1. Hoàn cảnh ra đời truyện ngắn

+ Năm 1925, ở Việt Nam phong trao yêu nước chống thực dân Pháp có những hoạt động sôi nổi. Phan Bội Châu, một chí sĩ yêu nước bị chính quyền thực dân Pháo bắt cóc ngày 30/6/1925 tại Thượng Hải (Trung Quốc) rồi giải về Việt Nam để kết án tử hình.

+ Sự kiện này đã làm dấy lên phong trào đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu phát triển trong cả nước Việt Nam, gây sức ép lớn cho chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương.

- Va-ren từng là đảng viên Đảng Xã hội Pháp nhưng bị cho là đã phản bội quyền lợi của giai cấp công nhân để lep lên những chức vụ cao. Khi Toàn quyền Méc-lanh bị nhà yêu nước Phạm Hồng Thái giết hụt ở Sa Diện, Quảng Đông (Trung Quốc) Chính phủ Pháp cử Va-ren đảm nhiệm chức vụ toàn quyền Đông Dương nhằm xoa dịu tình hình.

+ Lúc này Nguyễn Ái Quốc cùng một số nhà cách mạng của các nước thuộc địa đang tích cực tuyên truyền chống chủ nghĩa thực dân trên các diễn đàn công khai, ngay tại Pa-ris.

+ Ra đời 4/1922 báo Người cùng khổ ra hằng tháng mỗi số in hàng nghìn bản, là “diễn đàn của nhân dân các nước thuộc địa” đăng tải những bài viết tố cáo tội ác của chủ nghĩa thực dân và kêu gọi nhân dân các nước thuộc địa đoàn kết đấu tranh. Là một trong những người sáng lập, kiêm chủ nhiệm và chủ bút, Nguyễn Ái Quốc đã đăng khoảng 400 bài trên tờ báo tiếng Pháp này.

+ Trước những sự kiện quan trọng của phong trào các mạng Việt Nam khi ấy, Nguyễn Ái Quốc đã kể một câu chuyện đậm chất trào lộng, “bằng đôi cánh của trí tưởng tượng”, để góp tiếng nói từ thủ đô nước Pháp ủng hộ phong trào đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu ở Việt Nam.

- Có thể chia thành 5 phần như sau:

+ Phần 1: Từ đầu cho đến “giam trong tù”: Mở đầu.

+ Phần 2: Tiếp theo đến “vẫn nằm tù”: Trò lố 1.

+ Phần 3: Tiếp theo cho đến “vẫn nằm trong tù”: Trò lố 2.

+ Phần 4: Tiếp theo đến “hiểu Phan Bội Châu”: Toàn quyền Va-ren và Phan Bội Châu.

+ Phần 5: Còn lại: Lời kể của nhân chứng.

1.1.NC1a: HS sử dụng các công cụ tìm kiếm để khai thác tư liệu lịch sử số về nhân vật Phan Bội Châu và bối cảnh thực dân Pháp tại Việt Nam những năm 1925.

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: HS vận dụng các tri thức ngữ văn để tìm hiểu theo đúng đặc trưng của văn bản truyện ngắn trên các phương diện như:

+ Vận dụng được những hiểu biết về tác gia hồ Chí Minh để đọc hiểu truyện ngắn của Người, chỉ ra và phân tích được quan điểm nghệ thuật của tác giả và những gí trị lịch sử văn hóa thể hiện trong tác phẩm.

+ Chỉ ra và phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm.

b. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

d. Tổ chức thực hiện