Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT    : NÓI VÀ NGHE TRÌNH BÀY VỀ VIỆC VAY MƯỢN – CẢI BIẾN – SÁNG TẠO TRONG MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nhận biết được các yêu cầu về nội dung và hình thức của việc trình bày vấn đề tiếp nhận, cách tân,… trong một tác phẩm văn học cụ thể.
• Biết lựa chọn đề tài, trình bày, đánh giá được việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học cụ thể.
• Chủ động thực hành các yêu cầu đối với người nói và người nghe, theo đề tài đã được xác định, lựa chọn.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, để biết cách trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.
• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, hợp tác để trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

• Nắm được yêu cầu cần có khi trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.

Năng lực số

• 2.1.NC1a: Khai thác và thẩm định được các học liệu số về "tính liên văn bản", các bài nghiên cứu về sự tương đồng và khác biệt giữa các tác phẩm cùng đề tài/cốt truyện trên thư viện số.
• 6.1.NC1a: Sử dụng các công cụ kỹ thuật số (phần mềm trình chiếu, Infographic) để mô hình hóa sự vay mượn và những điểm sáng tạo mới của tác phẩm phái sinh so với nguyên mẫu.
• 6.3.NC1a: Khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) để tìm kiếm các tác phẩm tương đồng, so sánh nhanh các tình tiết và nhận diện các lớp ý nghĩa được cải biến trong văn bản.

Năng lực AI:

• 12.C2.1: Các yêu cầu dành cho công cụ AI hỗ trợ các hoạt động học tập và xã hội (Học sinh biết cách tùy chỉnh yêu cầu bối cảnh, phân vai "khán giả trẻ tuổi quan tâm văn học phái sinh" và soạn thảo các câu lệnh prompt nâng cao cho Chatbot AI để đề xuất kịch bản nói cuốn hút và bộ câu hỏi tương tác trong Hoạt động 1 - Chuẩn bị bài nói và nghe).
• 12.A3.1: Trách nhiệm công dân trong xã hội có AI (Học sinh sử dụng các công cụ AI một cách an toàn, trung thực; tự giác ghi nhận minh bạch đóng góp của AI và tôn trọng bản quyền số khi thiết kế slide trình chiếu trong Hoạt động 3 - Luyện tập và Hoạt động 4 - Vận dụng).
• 12.B1.1: Vấn đề đạo đức của AI (Học sinh phân tích được nguyên nhân dẫn đến các sai lệch, định kiến văn hóa trong phản hồi của AI khi đối sánh các dị bản tác phẩm; thảo luận tính đạo đức trong việc sử dụng tác phẩm văn học của tác giả để huấn luyện AI trong Hoạt động 3 - Luyện tập).

3. Phẩm chất

• Biết tôn trọng người đối thoại, hình thành tư duy phản biện.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• KHBD
• SGK, SGV Ngữ văn 12;
• Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
• Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
• Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
• Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
• Máy tính, máy chiếu.
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Đối với HS

• SGK, SBT Ngữ văn 12.
• Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
• Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Các bước trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học

1. Mục tiêu: 

+ Nhận biết được các yêu cầu về nội dung và hình thức của việc trình bày về vấn đề tiếp nhận, cách tân... trong một tác phẩm văn học cụ thể.

+ Biết lựa chọn đề tài, trình bày, đánh giá được việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học cụ thể.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, kết hợp hướng dẫn của GV để thực hiện nhiệm vụ.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Trình bày được bài nói về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học, biết cách sử dụng các phương tiện hỗ trợ để phần diễn đạt thêm sinh động, thuyết phục.

b. Nội dung: Trình bày được bài nói về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học.

c. Sản phẩm học tập: Bài trình bày của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học để trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học.

b. Nội dung: HS chỉnh sửa dàn ý bài nói, tập luyện để trình bày trước lớp.

c. Sản phẩm học tập: Bài thuyết trình của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV nêu yêu cầu: Anh chị hãy chỉnh sửa dàn ý bài nói tại nhà.

+ GV hướng dẫn HS đạo đức công nghệ nhằm phòng tránh rủi ro lạm dụng công cụ AI. HS cần có trách nhiệm học thuật số: tuyệt đối không lạm dụng AI để dịch tự động kịch bản nói từ tiếng nước ngoài hoặc sử dụng công nghệ AI giả lập giọng nói để thuyết trình thay mình. Video nộp lên phải là kết quả rèn luyện thực chất giọng nói, tư duy và cảm xúc thẩm mỹ của chính HS.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe yêu cầu và thực hiện bài làm.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS hoàn thành bài làm, chỉnh sửa và gửi cho GV.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, Kết luận theo thể loại kiến thức.

Bài thuyết trình cần đảm bảo các yêu cầu sau đây:

- GV kết thúc bài học.

[12.A3.1: Học sinh nghiêm túc tuân thủ quy chế liêm chính học thuật số của nhà trường, chịu trách nhiệm 100% về tính độc bản của giọng nói và tư duy trong sản phẩm video trình bày.]

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Ôn lại kiến thức đã học: Các nội dung liên quan đến bài nói và nghe trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.

- Hoàn chỉnh các bài tập phần Luyện tập, Vận dụng (nếu chưa xong). 

- Soạn bài – Nhân vật quan trọng.