HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới.

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Ai nhanh hơn.

- GV phổ biến luật chơi:

+ GV đưa ra 4 nhạc cụ dân tộc (tam thập lục, sáo trúc, đàn bầu, đàn nhị) và 4 nhạc cụ nước ngoài (pi-a-nô, ghi-ta, vi-ô-lông, kèn trôm-pét)

+ HS nhanh chóng chọn 3 nhạc cụ thuộc nhạc cụ dân tộc và 3 nhạc cụ thuộc nhạc cụ nước ngoài.

- GV đưa nhạc cụ ra trước lớp:

- GV mời đại diện một số HS đưa ra lựa chọn trước lớp và trình bày hiểu biết của cá nhân về một trong số những nhạc cụ này. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV tuyên dương, khích lệ HS.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Các loại nhạc cụ của nước ta rất đa dạng, có đến hàng trăm loại nhạc cụ khác nhau. Có những nhạc cụ được sáng tạo tại chỗ, mang tính đặc trưng bản địa. Có những nhạc cụ được du nhập từ nhiều con đường khác nhau, được dân tộc hóa, bản địa hóa cho phù hợp với văn hóa âm nhạc Việt Nam. Đàn nhị là dòng đàn có tuổi thọ lâu đời trong âm nhạc dân gian truyền thống của nước ta, đóng góp vai trò quan trọng trong dàn nhạc dân tộc Việt Nam từ trước đến nay. Vậy, hình dáng và cấu tạo của đàn nhị như thế nào? Chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Tiết 7:

+ Ôn nhạc cụ: Nhạc cụ thể hiện tiết tấu và nhạc cụ thể hiện giai điệu.

+ Thường thức âm nhạc: Đàn nhị.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Ôn nhạc cụ - Nhạc cụ thể hiện tiết tấu và nhạc cụ thể hiện giai điệu.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Thực hiện được hình tiết tấu kết hợp gõ đệm cho bài hát Lí đất giồng.

- Thực hiện được mẫu luyện âm trên ri-coóc-đơ hoặc nét giai điệu trong bài luyện tập trên kèn phím.

b. Cách tiến hành

a. Nhạc cụ thể hiện tiết tấu

- GV chia HS cả lớp thành 2 nhóm và thực hiện nhiệm vụ: Gõ đệm cho bài hát Lí đất giồng.

+ Nhóm 1: thực hiện tiết tấu 1 với nhạc cụ song loan.

+ Nhóm 2: thực hiện tiết tấu 2 với nhạc cụ thanh phách.

- GV hướng dẫn các nhóm thực hiện luân phiên 2 hình tiết tấu từ 2 – 3 lần.

- GV bắt nhịp cho 2 nhóm hát bài hát Lí đất giồng kết hợp với gõ đệm 2 hình tiết tấu.

- GV cho HS thực hiện hát kết hợp gõ đệm theo hình thức nhóm/ cặp đôi.

- GV mời đại diện một số nhóm/ cặp đôi thể hiện trước lớp. Các HS khác lắng nghe, nhận xét (nếu có).

- GV khích lệ, động viên HS làm tốt, chỉnh sửa cho HS làm chưa tốt (nếu có).

b. Nhạc cụ thể hiện giai điệu

- GV cho HS ôn lại bài luyện tập Chú cừu nhỏ của bạn Ma-ry:

+ GV hướng dẫn HS thực hiện hát nốt và vỗ phách trước khi thực hiện trên ri-coóc-đơ.

+ GV bắt nhịp cho HS thực hiện cùng nhạc đệm.

- GV tiếp tục hướng dẫn HS thực hiện bài luyện tập kèn phím.

+ GV hướng dẫn HS luyện tập theo nhóm/ cá nhân.

+ GV cho HS chơi nối tiếp kết hợp cùng nhạc đệm.

- GV mời đại diện nhóm/ HS thực hành nhạc cụ thể hiện giai điệu trước lớp.

- GV khích lệ, động viên HS làm tốt, chỉnh sửa cho HS làm chưa tốt (nếu có).

Hoạt động 2: Thường thức âm nhạc – Đàn nhị

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nhận biết được hình dáng và cấu tạo của đàn nhị.

- Biết cảm thụ về âm sắc và tính chất của tác phẩm khi nghe độc tấu đàn nhị bài Tình quê hương của nhạc sĩ Thao Giang.

b. Cách tiến hành:

- GV cho HS cả lớp quan sát tranh ảnh, video về đàn nhị.

https://www.youtube.com/watch?v=Q4HBIzynmXY

https://www.youtube.com/watch?v=O09RyqZLDU0

(GV cho HS xem tùy vào thực tế giảng dạy).

- GV cho HS quan sát trực tiếp cây đàn nhị (nếu có).

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi, quan sát hình minh họa đàn nhị, đọc thông tin SGK tr.18, 19 và trả lời câu hỏi:

Em hãy cho biết:

+ Những nét cơ bản về đàn nhị.

+ Cấu tạo của đàn nhị.

+ Giai điệu, tính chấm âm nhạc của đàn nhị.

+ Cách chơi đàn nhị.

+ Ứng dụng của đàn nhị.

- GV mời đại diện 1 – 2 cặp đôi trả lời câu hỏi. Các HS lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV chỉ trực tiếp trên cây đàn/ hình ảnh và kết luận:

+ Đàn nhị là nhạc cụ truyền thống ở Việt Nam. Tùy theo địa phương, đàn nhị còn có tên là đờn cò, nhị líu, cò ke.

+ Tiếng đàn nhị réo rắt, mượt mà, thể hiện được nhiều tính chất âm nhạc khác nhau, sâu lắng, sôi nổi, vui tươi.

+ Khi biểu diễn, người chơi cầm cung vĩ kéo đẩy lên dây đàn để tạo ra âm thanh.

+ Đàn nhị có thể đệm cho hát, độc tấu, hòa tấu với các nhạc cụ khác nhau.

Nhiệm vụ 2: Luyện tập, thực hành – Nghe tác phẩm Tình quê hương – độc tấu đàn nhị (sáng tác: Thao Giang).

- GV giới cho HS một vài nét về tác giả Thao Giang và tác phẩm Tình quê hương viết cho đàn nhị độc tấu.

+ Nhạc sĩ Thao Giang là tác giả của nhiều tác phẩm độc tấu đàn nhị kinh điển “Kể chuyện ngày mùa”, “Tình quê hương", “Làng ven sông”, “Đan lưới”…Ngoài ra, ông còn sáng tác tác phẩm cho một số nhạc cụ dân tộc quen thuộc như: “Hương rừng” (đàn tam thập lục), “Ao cá Bác Hồ” (đàn tranh), “Du thuyền trên sông Hương” (đàn bầu), “Đường xa vui những tiếng đàn” (đàn tỳ bà)…

+ Tác phẩm Tình quê hương viết cho đàn nhị độc tấu có giai điệu sâu lắng, đi vào lòng, thể hiện tình yêu quê hương, đất nước.

- GV cho HS cả lớp nghe tác phẩm Tình quê hương viết cho đàn nhị độc tấu.

https://www.youtube.com/watch?v=6uC5AqCY8xE

- GV gợi ý cho HS cảm thụ một số yếu tố như: âm sắc của tiếng đàn nhị, nhịp điệu và tính chất sau khi nghe bản nhạc.

- GV cho HS nghe thêm 1 – 2 lần, hướng dẫn HS cảm thụ về nhịp độ, tính chất âm nhạc.

- GV đặt câu hỏi cho HS: Nêu cảm nhận của em sau khi nghe tác phẩm Tình quê hương viết cho đàn nhị độc tấu.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

Tác phẩm Tình quê hương viết cho đàn nhị độc tấu với giai điệu tha thiết, sâu lắng, dâng lên trong lòng người nghe nỗi nhớ quê hương, đất nước Việt Nam da diết.

C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG – TRẢI NGHIỆM

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Ai nhanh hơn, trả lời câu hỏi trắc nghiệm về các kiến thức đã được học trong bài.

- GV lần lượt đọc câu hỏi:

Câu 1: Đâu không phải là tên gọi khác của đàn nhị?

Câu 2: Đàn nhị có cấu tạo gồm mấy bộ phận?

Câu 3: Cung vĩ của đàn nhị được làm bằng vật liệu gì?

Câu 4: Tiếng đàn nhị có đặc điểm gì?

Câu 5: Hình ảnh nào dưới đây mô tả cây đàn nhị?

- GV mời đại diện HS lần lượt trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, đọc đáp án khác (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học.

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực.

- GV nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

GV nhắc nhở HS:

- Chia sẻ với người thân những cảm xúc sau tiết học.

- Đọc và chuẩn bị trước Tiết 8: Tổ chức hoạt động Vận dụng – Sáng tạo.

- HS lắng nghe GV phổ biến luật chơi.

- HS quan sát, lựa chọn nhạc cụ đúng yêu cầu.

- HS lựa chọn và giới thiệu về nhạc cụ.

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

- HS làm việc nhóm.

- HS thực hành.

- HS thực hành.

- HS hát kết hợp gõ đệm.

- HS biểu diễn trước lớp.

- HS lắng nghe GV nêu nhiệm vụ.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS thực hiện.

- HS lắng nghe GV nêu nhiệm vụ.

- HS luyện tập.

- HS biểu diễn trước lớp.

- HS xem hình ảnh, video.

- HS quan sát đàn nhị.

- HS thảo luận cặp đôi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, ghi nhớ.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS nghe tác phẩm.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS nghe nhạc.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe GV phổ biến luật chơi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, thực hiện.