GA tích hợp NLS và AI Ngữ văn 12 Bài 9: Hồn Trương Ba, da hàng thịt

Giáo án năng lực số và AI Ngữ văn 12 Bài 9: Hồn Trương Ba, da hàng thịt được biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất – năng lực. Nội dung có tích hợp NLS và AI giúp HS rèn luyện khả năng ứng dụng công nghệ, thao tác số ngay trong tiết học. Tài liệu ở dạng file Word, dễ chỉnh sửa – dễ tải về, phù hợp cho GV sử dụng từ năm học 2026.

Bài khác

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT : VĂN BẢN HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Phân tích được các yếu tố đặc trưng của kịch trong tác phẩm như sự kiện và cốt truyện, nhân vật, xung đột, lời thoại... qua văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

  • Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng thông điệp được truyền tải trong văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

  • Phân tích và đánh giá được giá trị nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ của tác phẩm; phát hiện được giá trị văn hóa, triết lí nhân sinh qua văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

  • Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học để viết một đoạn văn thể hiện suy nghĩ của mình về lựa chọn của bản thân nếu là nhân vật Hồn Trương Ba.

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh đề hiểu văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác để giải quyết vấn đề về văn bản văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

  • Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

Năng lực số

  • 1.1.NC1a: Truy xuất dữ liệu số về kịch bản văn học và lịch sử sân khấu kịch nói Việt Nam thập niên 80.

  • 6.1.NC1a: Sử dụng AI để phân tích sự đối lập trong ngôn ngữ của Hồn Trương Ba và Xác Hàng Thịt.

  • 3.1.NC1a: Sử dụng công cụ số để mô phỏng/thiết kế bối cảnh sân khấu trực quan.

Năng lực AI:

  • 12.C2.1: Các yêu cầu dành cho công cụ AI hỗ trợ các hoạt động học tập và xã hội (Học sinh biết cách tùy chỉnh yêu cầu bối cảnh, phân vai "nhà biên kịch/nhà nghiên cứu sân khấu học" và soạn thảo câu lệnh prompt phức hợp để AI hỗ trợ so sánh cốt truyện dân gian với sự cách tân kịch bản của Lưu Quang Vũ, cũng như phân tích các tầng nghĩa đối lập sâu sắc trong lời thoại Hồn – Xác)

  • 12.A3.1: Trách nhiệm công dân trong xã hội có AI (Học sinh nâng cao ý thức về sự trung thực, đạo đức số và trách nhiệm học thuật; cam kết sử dụng AI đúng chuẩn mực hỗ trợ tìm kiếm ý tưởng, không lạm dụng AI tạo sinh viết thay toàn bộ đoạn văn nghị luận bày tỏ tiếng nói nhân sinh của bản thân để bảo vệ tính liêm chính học thuật)

3. Phẩm chất

  • Biết sống một cách tích cực, có trách nhiệm, trung thực với bản thân và với người khác.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

- KHGD

  • SGK, SGV Ngữ văn 12;

  • Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

  • Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;

  • Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;

  • Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;

  • Máy tính, máy chiếu.

  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

  • Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Đối với HS

  • SGK, SBT Ngữ văn 12.

  • Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…

  • Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.

  • Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.

b. Nội dung: GV cho HS xem video và trả lời câu hỏi:

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS xem video và đọc câu hỏi: Em thích nhân vật nào nhất trong vở kịch? Vì sao?

https://www.youtube.com/watch?v=0bG1P0Pp0_0

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: HS tự do phát biểu cảm nhận của mình.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Lưu Quang Vũ là một trong những nhà biên kịch lớn xuất sắc của nền văn học Việt Nam. Một trong những tác phẩm nổi tiếng của ông được nhiều người biết đến và đón nhận đó chính là Hồn Trương Ba, da hàng thịt. Cùng tìm hiểu tác phẩm ngay trong bài học hôm nay nhé.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả Lưu quang Vũ và đọc văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến tác giả Lưu quang Vũ và đọc văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến tác giả Lưu quang Vũ và đọc văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả Lưu Quang Vũ

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV cho HS phân vai thực hiện chuyên mục “Chân dung cuộc sống”.

TIẾT : VĂN BẢN HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT

Tìm hiểu về cuộc đời cũng như sự nghiệp của nhà văn Lưu Quang Vũ:

+ Thân thế, sự nghiệp.

+ Tác phẩm chính.

+ Trình bày những hiểu biết của bạn về Vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt?

- GV yêu cầu HS sử dụng smartphone truy cập các tư liệu số (phim tài liệu, bài báo số) về "Hiện tượng Lưu Quang Vũ" để hiểu bối cảnh đổi mới đất nước.

- GV hướng dẫn HS sử dụng AI với lệnh: "Tóm tắt cốt truyện dân gian 'Hồn Trương Ba da hàng thịt' và chỉ ra những điểm sáng tạo mới mẻ của Lưu Quang Vũ so với cốt truyện gốc".

- GV hướng dẫn kỹ năng tương tác kỹ thuật prompting bối cảnh phức hợp (phân vai, giới hạn bối cảnh)

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- HS chia vai đóng cặp để thực hiện phỏng vấn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

a. Tiểu sử

TIẾT : VĂN BẢN HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT

- Tên: Lưu Quang Vũ.

- Năm sinh: 1948 -1988.

- Quê gốc ở thành phố Đà Nẵng.

- Ông là tác giả của nhiều thể loại, nổi bật nhất là thơ và kịch. Thơ ông phóng khoáng, tài hoa, có sự chuyển biến rõ nét từ phong cách mơ mộng, trong trẻo ở thời kì đầu sang phong cách triết luận với nhiều day dứt về thế sự ở thời kì sau.

- Trong những năm tám mươi của thế kỉ XX ông là cây bút năng động, giàu sức sáng tạo bậc nhất của kịch trường Việt Nam, có nhiều vở kịch gây tiếng vang lớn đề cập đến những vấn đề vừa nóng bỏng tính thời sự vừa có ý nghĩa triết lí sâu sắc.

- Lưu Quang Vũ được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật năm 2000.

b. Tác phẩm chính

- Các tác phẩm tiêu biểu: Hương cây – Bếp lửa (thơ, in chung, 1968), Mùa hè đang đến (truyện ngắn, 1983); Người kép đóng hổ (truyện ngắn, 1984); Hồn Trương Ba, da hàng thịt (kịch, 1984); Nguồn sáng trong đời (kịch, 1985); tôi và chúng ta (kịch, 1985); Điều không thể mất (kịch, 1988); Bệnh sĩ (kịch, 1988); Mây trắng của đời tôi (thơ, 1989); Bầy ong trong đêm sâu (thơ, 1993)...

2. Tác phẩm “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”

- Thể loại: Kịch

- Vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt kể về Trương Ba một người làm vườn chăm chỉ, tốt bụng có tài chơi cờ bỗng nhiên bị chết bất ngờ do sự nhầm lẫn của Nam Tào, Bắc Đẩu. Đế Thích, một vị tiên nổi tiếng cao cờ, vì thương tiếc tài năng của Trương Ba, đã vi phạm luật triều đình, làm cho hồn Trương Ba được sống trong thể xác của anh hàng thịt. Tuy nhiên, cuộc sống của Trương Ba từ đó bắt đầu thay đổi. Những người thân trong gia đình không chấp nhận phần thô lỗ trong con người Trương Ba, và bản thân ông cũng vô cùng đau khổ khi nhận ra mâu thuẫn bên trong của mình. Cuối cùng, Hồn Trương Ba đã quyết định nhờ Đế Thích trả lại xác cho anh hàng thịt và tự chấm dứt sự tồn tại của mình.

- Đoạn trích gồm phần lớn hồi VII và trọn vẹn đoạn kết của vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

1.1.NC1a: HS truy xuất dữ liệu số về kịch bản văn học và lịch sử sân khấu kịch nói Việt Nam thập niên 80.

6.1.NC1a: HS có khả năng tổng hợp dữ liệu đa nguồn để hiểu giá trị văn hóa của một tác phẩm kịch nghệ.

12.C2.1: Học sinh thực hành thiết lập câu lệnh prompt nâng cao có cấu trúc bối cảnh và vai trò chuyên gia cụ thể cho AI để tối ưu hóa việc phân tích sự cách tân kịch bản văn học

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu:

+ Phân tích được các yếu tố đặc trưng của kịch trong tác phẩm như sự kiện và cốt truyện, nhân vật, xung đột, lời thoại... qua văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

+ Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng thông điệp được truyền tải trong văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

b. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.

d. Tổ chức thực hiện

Đầy đủ GA tích hợp NLS và AI Ngữ văn 12 - Trọn bộ cả năm

Tài liệu cùng môn học

Tài liệu khác

Xem thêm nội dung