Giáo án Tiếng Việt 5 kết nối: Bài 19 Trải nghiệm để sáng tạo

Giáo án Tiếng Việt 5 kết nối tri thức: Bài 19 Trải nghiệm để sáng tạo. Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

BÀI 19: TRẢI NGHIỆM ĐỂ SÁNG TẠO

(3 tiết)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Đọc đúng từ ngữ, câu, đoạn và toàn bộ bài Trải nghiệm để sáng tạo. Biết đọc diễn cảm phù hợp với những tình tiết sinh động kể về nhà văn Ác-đéc-xen.
  • Nhận biết được nội dung chính của văn bản Trải nghiệm để sáng tạo. Biết thêm về nhà văn An-đec-xen và một số tác phẩm (viết cho thiếu nhi) rất nổi tiếng của ông. Biết cách giới thiệu nhân vật trong tác phẩm văn học. Nhận biết được đặc điểm của nhân vật thể hiện qua suy nghĩ, việc làm,… của nhân vật. Hiểu điều tác giả muốn nói qua câu chuyện Trải nghiệm để sáng tạo: Để sáng tạo, cần có nhiều trải nghiệm thực tế.
  • Biết thực hành viết đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách.
  • Hiểu các loại từ điển và công dụng cụ thể của từng loại. Nắm được nghĩa của một số từ ngữ, thành ngữ (thuộc chủ đề “học tập”) qua việc tra cứu từ điển.

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập.
  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào thực tế, tìm tòi, phát hiện giải quyết các nhiệm vụ trong cuộc sống.

Năng lực văn học:

  • Hình thành, phát triển năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học (biết cảm nhận về câu văn hay trong bài đọc).

3. Phẩm chất

  • Phát triển phẩm chất kiên trì, tích cực trong quan sát mọi vật, mọi việc xung quanh ;
  • Mạnh dạn tham gia các hoạt động trải nghiệm để ngày một sáng tạo trong học tập cũng như trong cuộc sống sinh hoạt.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

  • Giáo án, SGK, SGV Tiếng Việt 5.
  • Tranh ảnh minh họa bài đọc.
  • Một số cuốn từ điển: Từ điển tiếng Việt, Từ điển thành ngữ, tục ngữ;…
  • Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2. Đối với học sinh

  • SGK Tiếng Việt 5.
  • Tranh ảnh, tư liệu, video sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG CỦA GVHOẠT ĐỘNG CỦA HS
TIẾT 1: ĐỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS từng bước làm quen với bài học.

b. Tổ chức thực hiện

- GV cho HS xem 1 video ngắn về Giới thiệu nhà văn An-đéc-xen:

https://www.youtube.com/watch?v=tgYUa5aZsqA

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm đôi và thảo luận: Chia sẻ với bạn: Kể về một hoạt động trải nghiệm em đã được tham gia ở trường. Sau trải nghiệm đó, em học thêm được điều gì?

- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm đôi trình bày ý kiến trước lớp. Các HS khác lắng nghe, nêu câu hỏi (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và khích lệ HS:

- GV hướng dẫn HS quan sát tranh minh họa SGK tr.98, dẫn dắt và giới thiệu bài đọc:

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Bài đọc “Trải nghiệm để sáng tạo” câu chuyện về một cuộc đời đầy sự trải nghiệm, khám phá của An-đéc-xen và điều này đã giúp ông trở thành một người sáng tạo đầy tài năng, một nhân tài nổi tiếng của thế giới.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Lắng nghe GV đọc mẫu, hướng dẫn đọc, luyện đọc từ khó, luyện cách ngắt nghỉ.

- Đọc được bài đọc trong nhóm và trước lớp.

b. Tổ chức thực hiện

- GV đọc mẫu cho HS nghe: Đọc diễn cảm, thể hiện ngữ điệu chung (chậm rãi, vui tươi xen lẫn tự hào); nhấn giọng ở những từ ngữ thể hiện trải nghiệm của nhân vật trong câu chuyện (chim chóc trên trời, dãy núi phía xa, thiên nga trong hồ nước, di chuyển và lắc lư cái đầu, vụt qua bầu trời,...)

- GV hướng dẫn HS đọc và luyện đọc một số từ khó, hướng dẫn cách ngắt nghỉ:

+ Luyện đọc một số từ khó: Ac-đéc-xen, rối gỗ, biểu diễn, Cô-pen-ha-ghen, thỏa nguyện,…

+ Luyện đọc một số câu dài: Đọc cuốn sách,/ Quốc vương Đan Mạch/ rất thích thú,/cho gọi An-đé c-xen đến/và hỏi ông/có tâm nguyện gì.

- GV tổ chức cho HS đọc thành tiếng đoạn, bài đọc trong nhóm nhỏ và trước lớp. Bài đọc có thể chia thành bốn đoạn để luyện đọc và tìm ý:

+ Đoạn 1: Từ đầu đến “kể cho cha nghe”.

  • Gia cảnh và trải nghiệm của An-đéc-xen trong mấy năm đầu đời.

+ Đoạn 2: Tiếp theo đến “… sao chổi”.

  • Những trải nghiệm của An-đéc-xen khi năm tuổi.

+ Đoạn 3: Tiếp theo đến “… giúp ông thỏa nguyện”.

  • Cuộc gặp gỡ giữa An-đéc-xen với Quốc vương và tâm nguyện của ông

+ Đoạn 4: Còn lại.

  • Trải nghiệm lúc trưởng thành và những sáng tạo của An-đéc-xen.

* Tùy thuộc vào năng lực HS, GV có thể tách hoặc ghép đoạn để tuận tiện trong việc hướng dẫn các em luyện đọc.

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Giải nghĩa được một số từ khó.

- Đọc thầm lại bài đọc và trả lời các câu hỏi liên quan đến bài đọc.

- Nắm được nội dung, ý nghĩa của bài đọc.

b. Tổ chức thực hiện

- GV hướng dẫn HS giải nghĩa một số từ khó:

+ sao chổi: thiên thể bay ngoài không gian, được cấu tạo chủ yếu từ băng, thường có hình thù kì dị: đầu nhọn, đuôi to giống một chiếc chổi quét nhà.

+ Đan Mạch: đất nước thuộc Bắc Âu, phía nam giáp nước Đức.

+ Côpen-ha-ghen: Thủ đô của Đan Mạch.

+ chu du: đi chơi, đi du lịch nhiều nơi xa.

+ tâm nguyện: mong muốn, ước nguyện từ tận đáy lòng

- GV tổ chức cho HS đọc thầm lại bài đọc và thảo luận trong nhóm hoặc nhóm nhỏ để trả lời từng câu hỏi:

+ Câu 1: Những trải nghiệm nào ngày thơ ấu đã hun đúc nên tài năng của An-đéc-xen?

+ Câu 2: Tìm những chi tiết cho thấy An-đéc-xen bộc lộ năng khiếu sáng tác nghệ thuật ngay từ khi còn nhỏ.

+ Câu 3: An-đéc-xen đã bày tỏ tâm nguyện gì với Quốc vương Đan Mạch? Theo em, vì sao Quốc vương Đan Mạch ủng hộ tâm nguyện của An-đéc-xen?

+ Câu 4: Nhờ đâu An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay?

+ Câu 5: Câu chuyện Trải nghiệm để sáng tạo muốn nói với chúng ta điều gì? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em

A. Muốn sáng tạo nghệ thuật, phải có nhiều trải nghiệm thực tế.

B. Thành công sẽ đến khi chúng ta biết nỗ lực vượt qua khó khăn.

C. Càng trải nghiệm thực tế, chúng ta càng mở rộng hiểu biết.

- GV mời 1 – 2 HS trả lời câu hỏi, các HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

+ Câu 1: Nhiều trải nghiệm tuổi thơ đã hun đúc nên tài năng của An-đéc-xen: được cha đưa ra đồng cỏ chơi; được cha làm cho chiếc kính có thể nhìn ra xa, để thấy chim chóc trên trời, dãy núi phía cuối làng..., được chơi cùng rối gỗ, được cha làm cho cái sân khấu ngoài sân để biểu diễn cùng rối gỗ,...

+ Câu 2: Khi còn bé tí: nhìn mỗi sự vật, lại liên tưởng đến một câu chuyện kì diệu, rồi kể cho cha nghe. Lên năm tuổi: cho các con rối lắc lư cái đầu, tâm sự cùng nhau, đưa rối lên biểu diễn trên sân khấu; biết ca hát, đọc thơ; viết câu chuyện Sao chổi sau khi nhìn thấy ngôi sao chổi vụt qua bầu trời...)

+ Câu 3: Tâm nguyện của An-đé c-xen: được đến nhiều nơi để trải nghiệm cuộc sống. Quốc vương ủng hộ tâm nguyện của An-đé c-xen vì muốn Anđéc-xen trải nghiệm nhiều sẽ sáng tác được nhiều tác phẩm hay./... vì Quốc vương yêu quý An-đécxen nên đáp ứng tâm nguyện của ông./ ... vì chính Quốc vương cũng thích được trải nghiệm, đến nhiều nơi./....

+ Câu 4: An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay là nhờ trải nghiệm nhiều/ nhờ hiểu biết nhiều về cuộc sống/ nhờ trí tưởng tượng phong phú/ nhờ khả năng quan sát thực tế/ nhờ tâm hồn trong sáng/ nhờ tình yêu thương trẻ em/ nhờ tuổi thơ gắn với nhiều trải nghiệm/ nhờ người cha luôn quan tâm, chăm sóc/ nhờ Quốc vương Đan Mạch ủng hộ, động viên /...

+ Câu 5: Câu chuyện Trải nghiệm để sáng tạo muốn nói với chúng ta: C. Càng trải nghiệm thực tế, chúng ta càng mở rộng hiểu biết.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 1, 2:

  • Rút ra ý đoạn 1: Xuất thân và tuổi thơ của An-đéc-xen.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 2:

  • Rút ra ý đoạn 2: Tài năng của An-đéc-xen và những trải nghiệm đầu đời.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 3:

  • Rút ra ý đoạn 3: Cuộc đối thoại giữa An-đéc-xen với Quốc vương Đan Mạch.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 4:

  • Rút ra ý đoạn 4: Những sáng tác của An-đéc-xen.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 5:

  • Rút ra nội dung, ý nghĩa bài đọc.

Hoạt động 3: Luyện đọc lại

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nhắc lại được nội dung, ý nghĩa bài đọc.

- Luyện đọc trong nhóm và trước lớp.

- Luyện đọc thuộc lòng bài thơ.

b. Tổ chức thực hiện

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nhắc lại nội dung, ý nghĩa bài đọc Trải nghiệm sáng tạo.

- GV tổ chức cho HS đọc lại các đoạn và xác định giọng đọc đoạn này: Giọng đọc vui tươi, tự hào với những câu thể hiện sự sáng tạo của An-đéc-xen. Giọng đọc rõ ràng, dứt khoát với những câu thể hiện thái độ của An-đéc-xen với cuộc sống.

  • Quan sát mỗi sự vật, cậu lại liên tưởng đến một câu chuyện kì diệu, rồi kể cho cha nghe.; Cậu bé may quần áo cho rối gỗ, đưa rối lên biểu diễn (giọng vui tươi, tự hào).
  • Ông bất bình trước những kẻ coi thường dân nghèo. Ông thương cảm với bao thân phận bé nhỏ, thiếu may mắn. Ông trân trọng những tâm hồn trong sáng, cao thượng (giọng rõ ràng, dứt khoát).

- GV tổ chức cho HS luyện đọc trong nhóm, trước lớp các đoạn văn.

- GV mời 1 – 2 HS khá, giỏi đọc cả bài, các HS khác lắng nghe, nhận xét (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá hoạt động của lớp.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại nội dung bài đọc Trải nghiệm sáng tạo.

b. Tổ chức thực hiện:

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhà thông thái”.

- GV chiếu các câu hỏi trên màn chiếu:

Câu 1: Vì sao An-đéc-xen dùng toàn bộ số tiền mà Quốc vương Đan Mạch thưởng cho để đi chu du khắp nơi?

A. Vì An-đéc-xen không muốn tiếp tục sống ở Đan Mạch nữa

B. Vì ông luôn có ước mơ khám phá các nền văn hóa trên thế giới

C. Vì An-đéc-xen muốn có thêm nhiều trải nghiệm để viết truyện

D. Vì An-đéc-xen có nhiều người bạn ở nhiều quốc gia khác nhau, nên ông muốn đến thăm họ

Câu 2: Theo em, vì sao An-đéc-xen lại có nhiều áng tác dành cho thiếu nhi như vậy?

A. Vì An-đéc-xen vốn rất yêu thương trẻ em

B. Vì An-đéc-xen có một trái tim nhân hậu và ông nhận ra rằng trẻ em chính là những người có thân phận nhỏ bé và dễ rơi vào hoàn cảnh khó khăn nhất trong xã hội

C. Vì An-đéc-xen nhận ra rằng đề tài về trẻ em là đề tài được nhiều người quan tâm, sẽ giúp ông bán được nhiều sách

D. Vì An-đéc-xen chỉ có khả năng sáng tác truyện dành cho trẻ em

Câu 3: An-đéc-xen đã được làm quen với những người nào khi đi chu du khắp các nước?

A. Làm quen với các quý tộc ở những đất nước đã đến

B. Làm quen với những người thuộc tầng lớp bình dân

C. Làm quen với Quốc vương Đan Mạch

D. Làm quen với người thuộc nhiều tầng lớp khác nhau

Câu 4: Sau khi dùng chiếc kính cha tặng để quan sát sự vật, An-đéc-xen sẽ làm gì?

A. Tưởng tượng ra việc mình được chạm vào sự vật đó

B. Vẽ lại sự vật đó vào giấy

C. Liên tưởng đến một câu chuyện kì diệu rồi kể cho cha nghe

D. Kể cho cha nghe về đặc điểm của sự vật đó

Câu 5: Nguồn cảm hứng viết nên câu chuyện "Sao chổi" của An-đéc-xen là gì?

A. Ngôi sao chổi vụt qua bầu trời khi An-đéc-xen đang ca hát và đọc thơ trên sân khấu

B. Món quà tuyệt vời mà cha tặng cho An-đéc-xen khi lên năm tuổi

C. Sân khấu biểu diễn rối gỗ mà cha dựng cho An-đéc-xen

D. Tiết mục biểu diễn rối gỗ của An-đéc-xen trên sân khấu được cha dựng cho

- GV mời đại diện lần lượt HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, bổ sung đáp án (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

1. C2. B3. D4. C5. A

- HS xem và quan sát video.

- HS làm việc nhóm đôi.

- HS trình bày ý kiến trước lớp, các HS khác lắng nghe.

- HS quan sát, tiếp thu.

- HS quan sát tranh minh họa, lắng nghe và tiếp thu.

- HS lắng nghe GV đọc mẫu, đọc thầm theo.

- HS luyện đọc theo hướng dẫn của GV.

- HS luyện đọc theo nhóm.

- HS cùng GV giải nghĩa một số từ khó.

- HS đọc thầm, HS làm việc nhóm đôi để trả lời các câu hỏi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS nhắc lại nội dung bài.

- HS luyện đọc theo nhóm.

- HS đọc bài, các HS khác lắng nghe, đọc thầm theo.

- HS thực hiện theo hướng dẫn của GV.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS tham gia trò chơi.

- HS theo dõi các câu hỏi trên màn hình.

- HS trả lời câu hỏi, các HS khác bổ sung đáp án (nếu có).

- HS quan sát, tiếp thu.

--- Còn tiếp ---