Giải Toán 9 kết nối: Bài 4 Phương trình quy về phương trình bậc nhất một ẩn

Hướng dẫn giải Toán 9 kết nối tri thức: Giải Bài 4 Phương trình quy về phương trình bậc nhất một ẩn. Bài được giải chi tiết, rõ ràng, dễ hiểu. Bài giải giúp học sinh nắm vững kiến thức trong sách giáo khoa, rèn kĩ năng giải bài tập và có phương pháp học tập hiệu quả.

Nội dung chi tiết

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Hoạt động 1 trang 27 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Phân tích đa thức P(x) = (x+1)(2x-1) + (x+1)x thành nhân tử

Giải chi tiết:

P(x) = (x+1)(2x-1) + (x+1)x= (x+1).(2x-1+x)=(x+1)(x-1)

Hoạt động 2 trang 27 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Giải phương trình P(x) = 0

Giải chi tiết:

P(x) =(x+1)(3x-1)

Với P(x) = 0

TH1: x + 1 = 0 hay x = -1

TH2: 3x – 1 = 0 hay x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vậy phương trình đã cho có hai nghiệm là x = -1 và x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH.

Luyện tập 1 trang 28 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Giải các phương trình sau:

a) (3x + 1)(2 – 4x) = 0;

b) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết:

a) (3x + 1)(2- 4x) = 0

TH1: 3x + 1 = 0 nên x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

TH2: 2 – 4x = 0 nên 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vậy x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH hoặc x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH.

b) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

x(x-3) -2(x-3) = 0

(x-2)(x-3)= 0

TH1: x – 2 = 0 nên x = 2

TH2: x – 3 = 0 nên x = 3

Vậy phương trình đã cho có nghiệm x = 2 hoặc x = 3.

Vận dụng trang 28 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Giải bài toán ở tình huống mở đầu:

Giải chi tiết:

Do lối đi có bề rộng là x nên cạnh của hình vuông ban đầu giảm đi 2x (m)

Nên phần đất còn lại là hình vuông có cạnh 15 – 2x (m)

Diện tích phần đất còn lại là 169 m2 nên ta có phương trình (15 – 2x)2 = 169

(15 – 2x)2 = 132

TH1: 15 – 2x = 13

2x = 2

x = 1

TH2: 15 – 2x = -13 (vô lí)

Vậy x = 1

Vậy bề rộng lối đi là 1m.

2. PHƯƠNG TRÌNH CHỨA ẨN Ở MẪU

Hoạt động 3 trang 28 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Chuyển các biểu thức chứa ẩn từ vế phải sang vế trái, rồi thu gọn vế trái.

Giải chi tiết:

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Hoạt động 4 trang 28 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống.

Giá trị x = -1 có là nghiệm của phương trình đã cho hay không? Vì sao?

Khi giải phương trình chứa ẩn ở mẫu, ta phải chú ý đến điều kiện xác định của phương trình đó. Chẳng hạn, đối với phương trình trên, để phương trình xác định thì x + 1 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết:

Không là nghiệm vì không thỏa mãn điều kiện xác định.

Luyện tập 2 trang 28 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Tìm điều kiện xác định của mỗi phương trình sau:

a) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH b) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết:

a) 2x – 11. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH 0 khi x 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Điều kiện xác định của phương trình đã cho là x 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

b) Điều kiện xác định của phương trình đã cho là x – 1 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH và x 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Hoạt động 5 trang 29 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Xét phương trình 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Hãy thực hiện các yêu cầu sau để giải phương trình (1):

a) Tìm điều kiện xác định của phương trình (1);

b) Quy đồng mẫu hai vế của phương trình (1), rồi khử mẫu;

c) Giải phương trình vừa tìm được;

d) Kết luận nghiệm của phương trình (1).

Giải chi tiết:

a) Điều kiện xác định x 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

b) Quy đồng mẫu ta được 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH và khử mẫu ta có:

(x-3)(x+3)=x(x+9)

c) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

-9x = 9

x = -1

Giá trị x = -1 (t/m).

d) Vậy nghiệm của phương trình là x = -1.

Luyện tập 3 trang 29 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Giải phương trình 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết:

Điều kiện xác định x 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Quy đồng mẫu thức, ta được

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Khử mẫu ta được 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vậy nghiệm của phương trình là x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH.

3. GIẢI BÀI TẬP CUỐI SGK

Giải chi tiết bài 2.1 trang 30 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Giải các phương trình sau:

a) x(x-2)=0; b) (2x+1)(3x-2)=0.

Giải chi tiết:

a) TH1: x = 0

TH2: x – 2 = 0 hay x = 2

Vậy phương trình đã cho có 2 nghiệm x = 0 hoặc x = 2.

b) TH1: 2x + 1 = 0 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

TH2: 3x – 2 = 0

x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vậy phương trình đã cho có 2 nghiệm x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết bài 2.2 trang 30 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Giải các phương trình sau:

a) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH b) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết:

a) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

TH1: x – 2 = 0 hay x = 2

TH2: 2x + 2 = 0 hay x = -1

Vậy x = 2 hoặc x = -1.

b) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vậy x = 1 hoặc x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết bài 2.3 trang 30 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Giải các phương trình sau:

a) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

b) 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết:

a) ĐKXĐ: 2x + 1 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Quy đồng mẫu thức, ta có:

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

2(x+1)+2x+1=3

2x+2+2x+1=3

4x+3=3

4x = 0

x = 0 (thỏa mãn)

Vậy phương trình có nghiệm là x = 0.

b) ĐKXĐ: x + 1 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH hay x 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Quy đồng mẫu thức, ta có:

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

5x = 1

x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vậy phương trình có nghiệm x = 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết bài 2.4 trang 30 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Bác An có một mảnh đất hình chữ nhật với chiều dài 14 m và chiều rộng 12 m. Bác dự định xây nhà trên mảnh đất đó và dành một phần diện tích đất để làm sân vườn như Hình 2.2. Biết diện tích đất làm nhà là 100 m2 . Hỏi x bằng bao nhiêu mét?

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Giải chi tiết:

Diện tích miếng đất hình chữ nhật là: 14.12 = 168 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Diện tích làm nhà là 100 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH nên diện tích làm vườn là: 168 – 100 = 68 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Mặt khác, diện tích mảnh vườn là: 14x + (x+2)(12-x) = 68

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

x = 12

Vậy x = 2 (thỏa mãn)

Giải chi tiết bài 2.5 trang 30 sgk toán 9 tập 1 kết nối tri thức với cuộc sống

Hai người cùng làm chung một công việc thì xong trong 8 giờ. Hai người cùng làm được 4 giờ thì người thứ nhất bị điều đi làm công việc khác. Người thứ hai tiếp tục làm việc trong 12 giờ nữa thì xong công việc. Gọi x là thời gian người thứ nhất làm một mình xong công việc (đơn vị tính là giờ, x > 0).

a) Hãy biểu thị theo x:

- Khối lượng công việc mà người thứ nhất làm được trong 1 giờ;

- Khối lượng công việc mà người thứ hai làm được trong 1 giờ.

b) Hãy lập phương trình theo x và giải phương trình đó. Sau đó cho biết, nếu làm một mình thì mỗi người phải làm trong bao lâu mới xong công việc đó.

Giải chi tiết:

a) Gọi x là thời gian người thứ nhất làm một mình xong công việc (đơn vị tính là giờ, x > 0)

Khối lượng công việc mà người thứ nhất làm được trong 1 giờ là: 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Khối lượng công việc mà người thứ nhất làm được trong 8 giờ là: 8.1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vì hai người làm chung xong 1 công việc hết 8 giờ, nên lượng công việc mà người thứ hai làm được trong 8 giờ là: 1 - 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Suy ra lượng công việc mà người thứ hai làm được trong 1 giờ là:

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

b) Hãy lập phương trình theo x

Khối lượng công việc mà người thứ nhất làm được trong 4 giờ là: 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Khối lượng công việc mà người thứ hai làm được trong 16 giờ (4 giờ làm chung + 12 giờ làm riêng) là:

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Công việc hoàn thành khi người thứ nhất làm 4 giờ, người thứ hai làm 16 giờ nên ta có phương trình:

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vậy nếu làm một mình thì người thứ nhất cần 12 giờ để hoàn thành công việc.

Trong 1 giờ người thứ hai làm được: 1. PHƯƠNG TRÌNH TÍCH

Vậy nếu làm một mình, để hoàn thành một công việc người thứ hai cần: 24 giờ.