Ngày soạn: …./…./…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT  : MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA

I. MỤC TIÊU   

1. Kiến thức

• HS nhận biết và phân tích được nội dung và ý nghĩa của văn bản.
• HS nhận biết và phân tích được các luận điểm, lí lẽ bằng chứng cũng như mối quan hệ giữa chúng với luận đề của văn bản, nhận biết và giải thích được sự phù hợp giữa nội dung nghị luận với nhan đề của văn bản.
• HS nhận biết  và phân tích được mục đích, thái độ và tình cảm của người viết, vai trò của các yếu tố thuyết minh biểu cảm trong văn bản nghị luận.
• HS liên hệ được nội dung văn bản với một tư tưởng quan niệm, xu thế ( kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học) của thời kì 1930-1945 để hiểu văn bản sâu sắc hơn
• HS có thái độ sống trung thực, trách nhiệm yêu tiếng Việt.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực đặc thù

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Một thời đại trong thi ca

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Một thời đại trong thi ca

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của văn bản với các văn bản khác có cùng chủ đề.

c. Năng lực số

• 1.1.NC1a: Sử dụng công cụ tìm kiếm để thu thập tư liệu về phong trào Thơ mới và các nhà thơ tiêu biểu (Thế Lữ, Xuân Diệu, Huy Cận...).
• 2.4.NC1a: Sử dụng các nền tảng số (Padlet/Jamboard) để phân loại các trạng thái cảm xúc của cái "tôi" Thơ mới.
• 6.1.NC1a: Nhận biết vai trò của AI trong việc phân tích tần suất xuất hiện của từ khóa "Cái tôi" và "Cái ta" trong các văn bản lý luận thô để thấy rõ sự khác biệt thời đại.
• 6.2.NC1a: Sử dụng câu lệnh (prompt) để AI hỗ trợ mô phỏng sơ đồ tư duy về sự vận động của tinh thần Thơ mới từ "rộng mở" đến "bi kịch" và "tìm về tiếng Việt".
• 6.3.NC1a: Sử dụng AI để đối soát các trích dẫn thơ ca trong bài tiểu luận với văn bản gốc, nhằm kiểm chứng tính chính xác của dữ liệu số.

d. Năng lực AI

• 11.C2.1: Ứng dụng được AI trong học tập và cuộc sống (HS trình bày được cách AI hỗ trợ quá trình học tập thông qua việc sử dụng công cụ AI để hệ thống hóa sự khác biệt giữa cái "tôi" và cái "ta", đồng thời mô phỏng sơ đồ vận động của tinh thần Thơ mới.)
• 11.A1.2: Tính chủ động của con người (HS thực hành phân tích và phản biện các kết quả từ AI để thấy rõ tầm quan trọng của việc con người kiểm soát nội dung, đảm bảo sự cảm thụ tinh tế về "bi kịch" và "tình yêu tiếng Việt" mà thuật toán không thể thay thế.)

3. Phẩm chất        

- Có thái độ trung thực, trách nhiệm, yêu tiếng Việt.

II.  THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên

• KHBD
• Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi
• Tranh ảnh về nhà văn hình ảnh
• Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp
• Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà
• Máy tính, máy chiếu.
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
  1.  Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Một thời đại trong thi ca

2. Chuẩn bị của HS: 

- SGK, SBT Ngữ Văn 11, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn bài học, vở ghi.

 - Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

1. Nội dung: GV tổ chức cho HS chia sẻ về câu hỏi mà giáo viên đặt ra
2.  Sản phẩm: Câu trả lời của HS những hiểu biết của em về bài học
3. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

• GV đặt câu hỏi gợi mở:

+ Có bao giờ bạn băn khoăn khi phải phân biệt cái mới và cái cũ? Hãy chia sẻ trải nghiệm của mình?

+ Bạn hãy lựa chọn và so sánh một bài thơ thuộc phong trào Thơ mới với một bài thơ thuộc thời kì trung đại để tìm ra những điểm khác biệt.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

• HS lắng nghe yêu cầu của GV

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

• GV mời một số HS trình bày hiểu biết của mình về nạn đói năm 1945

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

• GV đưa ra gợi ý:

+ Hiện tượng cái cũ và cá mới đan xen cùng tồn tại là rất phổ biến trong đời sống. Cần nhận biết và trân trọng cái mới.

+ HS có thể chọn các bài thơ thuộc phong trào thơ mới ( Mùa xuân chín, Tiếng thu, Nhớ rừng, Ông đồ, Đây mùa thu tới…) và một bài thơ thuộc thời kì trung đại (Thu điếu – mùa thu câu cá, Bảo kính cảnh giới – Gương báu răn mình, Qua Đèo Ngang… ). Tổ chức cho cả lớp thảo luận nhận xét về sự khác biệt. GV có thể gợi ý một số phương diện như sau:

+  Về văn tự: chữ quốc ngữ - chữ Hán, Nôm

+ Về tác giả: tri thức tây học – nho sĩ

+ Về nội dung: cảm xúc cá nhân sự vận động của cảnh vật – ý thức về bổn phận, vẻ đẹp bất biến.

+ Về thể thơ: Hợp thể, thơ tự do – theo luật ( thất ngôn bát cú, ngũ ngôn, thất ngôn…)

• GV dẫn dắt vào bài: Hoài Thanh được biết đến là một nhà phê bình, nghiên cứu văn học xuất sắc tài hoa. Ông được rất nhiều bạn đọc yêu thích và ngưỡng mộ ở lĩnh vực phê bình thơ. Một thời đại trong thi ca là một phần tiểu luận của cuốn Thi nhân Việt Nam – một công trình xuất sắc trong sự nghiệp văn chương của Hoài Thanh đề cập đến nhiều vấn đề Thơ mới. Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về đoạn trích Một thời đại trong thi ca.

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về thể loại và đọc văn bản Một thời đại trong thi ca

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Một thời đại trong thi ca

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Một thời đại trong thi ca

d. Tổ chức thực hiện

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: Nhận biết và phân tích được văn bản Một thời đại trong thi ca

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Một thời đại trong thi ca

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Một thời đại trong thi ca

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố, mở rộng kiến thức đã học về văn bản Một thời đại trong thi ca

b. Nội dung: 

- GV phát Phiếu bài tập cho HS thực hiện nhanh tại lớp.

- GV hướng dẫn HS thực hiện phần Luyện tập theo văn bản đọc.

c. Sản phẩm:

- Phiếu bài tập của HS.

d. Tổ chức thực hiện

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz, ActivePresenter,… để cùng học sinh ôn tập lại những nội dung vừa học trong bài.

- GV gửi link cho HS để thực hiện làm bài.

- GV lần lượt nêu các câu hỏi:

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn  để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

Link: https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-ngu-van-11-ket-noi-bai-3-doc-3-mot-thoi-dai-trong-thi-ca

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:

- HS vận dụng kiến thức đã học về văn bản Một thời đại trong thi ca hoàn thành Phiếu bài tập.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV quan sát bảng kết quả trò chơi của HS, lắng nghe và giải đáp thắc mắc của HS. 

- GV mời một số HS khác đọc đáp án khác (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới

[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]

Nhiệm vụ 2: Luyện tập theo văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

 GV hướng dẫn làm bài vào vở, cho HS luyện tập theo những nhiệm vụ cụ thể sau

Câu 1: Hoài Thanh cho rằng : Các nhà thơ của phong trào thơ mới đã “dồn tình yêu quê hương trong tình yêu tiếng Việt”. Viết đoạn văn khoảng 150 chữ trình bày suy nghĩ của em về ý kiến này.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành bài luyện tập vào vở.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện một số HS trình bày trước lớp. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

Câu 1:

Nhận xét về phong trào Thơ mới, Hoài Thanh cho rằng: Các nhà thơ phong trào Thơ mới đã “dồn tình yêu quê hương trong tình yêu tiếng Việt”. Trong hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ, có nhiều cách biểu lộ lòng yêu nước…. Các nhà Thơ mới đành gửi lòng yêu nước thương nòi của mình vào tình yêu tiếng Việt. Vì họ nghĩ rằng, tiếng Việt đã hứng vong hồn dân tộc những thế hệ qua. Vận mệnh dân tộc đã gắn bó với vận mệnh tiếng Việt. Họ dùng tiếng nói của dân tộc để sáng tác thơ, duy trì tiếng nói và các thể thơ mang hồn cốt dân tộc. Qua thơ, họ ngợi ca thiên nhiên đất nước, gửi gắm nỗi buồn mất nước. Qua thơ, các nhà Thơ mới đã phát triển, đổi mới ngôn từ, làm cho tiếng Việt trở nên rất phong phú, trong sáng, tinh tể, hiện đại. Trong khi văn học trung đại sáng tác văn học bằng chữ Hán, chữ Nôm (ảnh hưởng chữ Hán) và các thể thơ chủ yếu là Đường luật; thì các nhà Thơ mới làm thơ bằng tiếng Việt, chữ quốc ngữ, tôn vinh các thể thơ truyền thống như: thơ lục bát, thơ bốn chữ, thơ năm chữ…Họ coi tiếng nói của cha ông là là hương hỏa quý giá, mang hồn thiêng dân tộc, nên đã trau chuốt từ ngữ, hình ảnh. Tình yêu tiếng Việt, yêu nghệ thuật thơ ca, yêu bản sắc văn hóa dân tộc của các nhà Thơ mới rất phong phú sâu sắc. Đó một biểu hiện tinh tế của tình yêu quê hương đất nước.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS nâng cao, mở rộng kiến thức.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm bài tập vận dụng. 

c. Sản phẩm học tập: Phần trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..