Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/….

TIẾT: VĂN BẢN 3: CÀ MAU QUÊ XỨ

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

• Nhận biết và hiểu được đặc điểm của tác phẩm tản văn - một tiểu loại của kí, thể hiện ở cái nhìn đậm màu sắc chủ quan của người viết trước thực tại đời sống; ở sự phóng túng trong liên tưởng, sự tự do trong sử dụng ngôn ngữ và tổ chức văn bản.

• Phân tích được sự phối hợp các yếu tố tự sự, biểu cảm, thuyết minh trong bài tản văn; tính chất phi hư cấu và hư cấu thể hiện cách khai thác chất liệu đời sống và sự tưởng tượng của người viết.

2. Năng lực

Năng lực chung

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.

• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù:

• Nhận biết được đặc trưng của thể loại tản văn – một tiểu loại của kí qua VB Cà Mau quê xứ,

• Phân tích được sự phối hợp các yếu tố tự sự, biểu cảm, thuyết minh trong bài tản văn; tính chất phi hư cấu và hư cấu thể hiện cách khai thác chất liệu đời sống và sự tưởng tượng của người viết qua VB Cà Mau quê xứ.

Năng lực số:

• 1.1.NC1a: Biết tìm kiếm, lựa chọn nguồn dữ liệu số tin cậy về địa danh Cà Mau và tác giả Trần Tuấn.

• 6.1.NC1a: Biết sử dụng công cụ AI để phân tích sự kết hợp giữa các phương thức biểu đạt và gợi ý hình ảnh trực quan.

• 2.1.NC1b: Sử dụng công cụ tương tác số để thảo luận nhóm về cảm hứng chủ đạo của văn bản.

Năng lực AI

• 11.C3.1: Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu (HS xác định được các prompt (câu lệnh) nâng cao từ các yêu cầu cụ thể để yêu cầu AI hỗ trợ phân tích hiệu quả sự phối hợp của các phương thức tự sự, biểu cảm, thuyết minh trong tản văn "Cà Mau quê xứ".)

• 11.A1.2: Tính chủ động của con người (HS thực hành phân tích các trường hợp thực tế khi sử dụng kết quả từ AI (như bản phân tích sự đan xen các phương thức biểu đạt hoặc hình ảnh do AI tạo ra) để thấy được tầm quan trọng của việc sử dụng AI nâng cao hiệu quả tự học nhưng vẫn đảm bảo sự kiểm soát và cảm thụ văn học độc lập của con người.)

3. Phẩm chất

• Biết yêu mến cảnh quan thiên nhiên, các sắc màu văn hoá của đất nước.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• KHBG;

• Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

• Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

• Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

• Máy tính, máy chiếu.

• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

• Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Ngữ văn 11.

• Soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, huy động tri thức nền, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập tạo tâm thế tích cực cho HS khi vào bài học Cà Mau quê xứ.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận cặp đôi, trả lời câu hỏi: Ba tiếng “Mũi Cà Mau” gợi lên trong bạn những suy nghĩ, cảm xúc gì? Bạn đã được biết gì về vùng đất mũi Cà Mau (qua sách báo, phim ảnh và các phương tiện truyền thông…).

c. Sản phẩm: Những chia sẻ của học sinh.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi để chia sẻ: Ba tiếng “Mũi Cà Mau” gợi lên trong bạn những suy nghĩ, cảm xúc gì? Bạn đã được biết gì về vùng đất mũi Cà Mau (qua sách báo, phim ảnh và các phương tiện truyền thông…).

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS huy động tri thức nền, trải nghiệm cá nhân thực hiện yêu cầu được giao.

- HS xem video và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 - 2 HS trình bày trước lớp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá.

- Gợi ý:

+ Mũi Cà Mau là phần chót mũi, thuộc ấp Đất Mũi, xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển. Chót mũi có hình dáng kỳ lạ và đang tiến ra biển Tây (Vịnh Thái Lan) với tốc độ từ 50 đến 80m mỗi năm. Đây được coi là điểm cực Nam trên đất liền của Tổ quốc Việt Nam. Trong tâm thức của người Việt Nam, từ lâu Mũi Cà Mau là một điểm xác nhận chủ quyền đất nước. Mũi Cà Mau là nơi duy nhất trên đất liền có thể ngắm được mặt trời mọc lên từ mặt biển Đông vào buổi sáng và lặn xuống mặt biển Tây vào buổi chiểu.

+ Mũi Cà Mau nằm trong khu vực Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, với hơn 42.000 ha đất liền và bãi cạn. Ở đây có rừng đước Năm Căn, có bãi Khai Long hùng vĩ. Quanh khu vực Mũi Cà Mau có một hệ động thực vật tự nhiên rất đặc trưng và phong phú. Động vật có cá, tôm, cua, sò, vọp, ốc len... Thực vật có mắm, đước, vẹt, cóc, bần... Mắm là loài cây tiên phong đi lấn biển. Đước là loài cây theo sau giữ đất để bồi đắp cho Mũi Cà Mau luôn vươn dài ra biển.

+ Một số hình ảnh về mũi Cà Mau:

- GV dẫn dắt vào bài học mới: “Tổ quốc tôi như một con tàu / Mũi thuyền ta đó, mũi Cà Mau” (Xuân Diệu). Đây là miền đất cực nam của tổ quốc, đã đi vào những trang văn, trang thơ của các nghệ sĩ với dạt dào cảm xúc. Trong bài học ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về văn bản Cà Mau quê xứ để có thêm hiểu biết về vùng đất xinh đẹp này nhé!

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc – hiểu văn bản

a. Mục tiêu: Tìm hiểu chung về văn bản (xuất xứ, bố cục, nội dung chính…)

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, quan sát, chắt lọc kiến thức trả lời những câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Khám phá văn bản.

a. Mục tiêu: Nhận biết và phân tích được vẻ đẹp của Mũi Cà Mau trong văn bản Cà Mau quê xứ.

b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Cà Mau quê xứ.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Cà Mau quê xứ và chuẩn kiến thức GV.

d. Tổ chức thực hiện