HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

TIẾT 1: THỂ TÍCH CỦA MỘT HÌNH

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú, kích thích sự tò mò của HS trước khi vào bài học.

b. Cách thức tiến hành:

- GV chiếu hình ảnh Khởi động và yêu cầu HS quan sát, đọc bóng nói và trả lời một số câu hỏi sau.

- GV nêu câu hỏi:

+ Em hãy nêu các loại hình khối đã học?

+ Hãy cho biết các đồ vật trong lớp học có hình khối như vậy?

+ Nhìn vào những hình khối như vậy, em hãy cho biết nó được tạo từ các mặt có hình gì?

- GV dẫn dắt vào bài học: “Hình chữ nhật sẽ có kích thước là chiều dài, chiều rộng; hình vuông có kích thước là các cạnh, vậy những hình khối được tạo từ những hình chữ nhật và hình vuông thì có kích thước là gì?

- GV giới thiệu: “Để biết được kích thước của các hình khối đó là gì; chúng ta cùng đến với bài học hôm nay “Bài 45. Thể tích của một hình”.

B. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ

a. Mục tiêu: Nhận biêt được các kích thước của hình khối đã học; nhận biết được thể tích của một hình.

b. Cách thức tiến hành

- GV chiếu tranh kèm bóng nói lên màn chiếu và đặt các câu hỏi cho HS:

- GV đặt câu hỏi:

+ Trong hình hộp chữ nhật trên tranh, các em hãy cho biết hình hộp chữ nhật có mấy kích thước, đó là những kích thước có tên gọi là gì?

- GV nhận xét: “Hình hộp chữ nhật có 2 mặt đáy, các mặt còn lại được gọi là mặt bên, chiều dài và chiều rộng của một mặt đáy là chiều dài và chiều rộng của hình hộp chữ nhật, chiều cao của hình hộp chữ nhật là chiều rộng của mặt bên hay khoảng cách giữa hai mặt đáy”

- GV chiếu tiếp hình ảnh hình lập phương và cho HS nhận xét về đặc điểm các mặt tạo lên hình lập phương:

- GV đặt câu hỏi:

+ Em có nhận xét gì về các cạnh của các hinh vuông này.

- GV nhận xét: “Hình lập phương là hình khối có sáu mặt là các hình vuông bằng nhau”

- GV chiếu hình ảnh phần b Khởi động:

- GV đặt câu hỏi:

+Trong hình trên có mấy hình khối, tên gọi là gì?

+ Em có nhận xét gì về hai hình khối này?

- GV dẫn dắt hình thành kiến thức: “Với hình ảnh như vậy, ta có thể nói: Thể tích hình lập phương bé hơn thể tích hình hộp chữ nhật”

- GV chiếu tiếp ví dụ trong phần khám phá và đặt câu hỏi cho HS:

+ Hình gồm bao nhiêu hình lập phương nhỏ?

+ Hình ℬ cũng gồm bao nhiêu hình tập phương nhỏ?

+ Ta có thể nói thể tích hai hình như thế nào với nhau?

- GV tiếp tục chiếu hình ảnh tiếp theo và đặt câu hỏi cho HS:

+ Hình gồm bao nhiêu hình lập phương nhỏ.

+ Hình ℳ có bao nhiêu hình lập phương nhỏ?

+ Hình gồm bao nhiêu hình lập phương nhỏ?

+ Ta có thể nhận xét như thế nào về hình và hai hình ℳ, .

- GV cho HS nhắc lại

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu:

- HS nhận biết được thể tích qua một số biểu tượng cụ thể.

- HS hoàn thành bài tập ở mục hoạt động.

b. Cách thức tiến hành:

Nhiệm vụ : Hoàn thành BT

Quan sát hình vẽ rồi trả lời câu hỏi.

a) Hình hộp chữ nhật gồm bao nhiêu hình lập phương nhỏ?

b) Hình hộp chữ nhật gồm bao nhiêu hình lập phương nhỏ?

c) Hình nào có thể tích lớn hơn?

- GV cho HS làm bài cá nhân vào vở.

- Sau khi làm xong, đối chiếu kết quả với bạn cùng bàn.

- GV gọi 1 – 3 HS trình bày, cả lớp chú ý bài làm của bạn.

- GV nhận xét, chữa bài và chốt đáp án.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu:

- HS vận dụng được thể tích để giải quyết tình huống thực tế.

- HS hoàn thành bài tập 1,2 trong phần luyện tập.

- HS hoàn thành bài tập trắc nghiệm.

b. Cách thức tiến hành:

Nhiệm vụ 1: Hoàn thành BT 1:

- GV yêu cầu HS đọc đề bài.

- GV hướng dẫn HS bằng cách đặt câu hỏi:

+ Hình có bao nhiêu hình lập phương nhỏ?

+ Hình có bao nhiêu hình lập phương nhỏ?

+ Thể tích hình như thế nào với thể tích hình ?

- GV cho HS làm bài tập cá nhân.

- Sau khi làm xong, kiểm tra với bạn cùng bàn.

- Gọi 1 - 2 HS lựa chọn đáp án, cả lớp lắng nghe câu trả lời của bạn.

- GV chữa bài và chốt đáp án.

Nhiệm vụ 2: Hoàn thành BT2:

Rô - bốt có một hình lập phương lớn gồm 8 hình lập phương nhỏ cạnh 1 cm.

a) Rô - bốt tháo rời các hình lập phương nhỏ và xếp thành hai hình và . So sánh thể tích của hình lập phương ban đầu với tổng thể tích các hình và .

b) Rô - bốt tháo rời các hình lập phương nhỏ để xếp thành một hình hộp chữ nhật như dưới đây.

Em hãy cho biết chiều dài, chiều rộng, chiều cao của hình chữ nhật.

- GV cho HS thảo luận nhóm đôi.

- GV mời 1 – 3 HS đại diện nhóm trình bày kết quả, khuyến khích HS giải thích, cả lớp quan sát bài bạn làm.

- GV nhận xét, chữa bài cho HS.

Nhiệm vụ 3: Hoàn thành BT trắc nghiệm:

Câu 1: So sánh thể tích hình C và hình D

A. Thể tích hình C lớn hơn

B. Thể tích hình D lớn hơn

C. Thể tích hai hình bằng nhau

D. Không đủ dữ liệu để so sánh

- HS lắng nghe, thực hiện yêu cầu của GV.

- HS trả lời:

+ Những hình khối đã học: hình hộp chữ nhật, hình lập phương.

+ Những đồ vật có hình khối như thế là hộp bút, hộp phấn, tủ đồ, …

+ Hình hộp chữ nhật được tạo từ các mặt có hình chữ nhật. Hình lập phương được tạo từ các mặt có hình vuông.

- HS chú ý nghe, hình thành động cơ học tập.

- HS lắng nghe, thảo luận và trả lời:

+ Hình hộp chữ nhật có 3 kích thước: chiều dài, chiều rộng, chiều cao.

- HS lắng nghe, ghi chép bài vào vở.

- HS nhận xét:

+ Hình lập phương có các mặt đều là hình vuông.

+ Các cạnh của các hình vuông này bằng nhau.

- HS trả lời:

+ Trong hình trên có hai hình khối, hình lập phương và hình hộp chữ nhật.

+ Hình hộp chữ nhật nằm hoàn toàn trong hình hộp chữ nhật.

- HS trả lời:

+ Hình gồm 4 hình lập phương nhỏ.

+ Hình ℬ cũng gồm 4 hình tập phương nhỏ.

+ Ta có thể nói thể tích hình A bằng thể tích hình ℬ.

- HS trả lời:

+ Hình gồm 8 hình lập phương nhỏ.

+ Hình ℳ có 6 hình lập phương nhỏ.

+ Hình gồm 2 hình lập phương nhỏ.

+Thể tích hình bằng tổng thể tích các hình ℳ và .

- HS nhắc lại.

- HS hoàn thành bài tập theo yêu cầu.

- Kết quả:

a) Hình hộp chữ nhật gồm 16 hình lập phương nhỏ.

b) Hình hộp chữ nhật gồm 18 hình lập phương nhỏ.

c) Hình có thể tích lớn hơn.

- HS chữa bài vào vở.

- HS trả lời:

+ Hình có 10 hình lập phương nhỏ.

+ Hình có 7 hình lập phương nhỏ.

+ Vì 7 < 10 nên hình có ít hình lập phương nhỏ hơn. Do đó, hình có thể tích nhỏ hơn.

Chọn A.

- HS hoàn thành bài tập theo yêu cầu:

- Kết quả:

a) Thể tích của hình lập phương ban đầu bằng tổng thể tích các hình và .

b) Chiều dài của hình hộp chữ nhật ứng với 8 hình lập phương nhỏ nên chiều dài của hình chữ nhật bằng 1 8 = 8 cm

Chiều rộng của hình chữ nhật ứng với 1 hình lập phương nhỏ nên chiều rộng của hình chữ nhật bằng 1 cm

Chiều cao của hình chữ nhật ứng với 1 hình lập phương nhỏ nên chiều cao của hình chữ nhật bằng 1 cm

- Đáp án:

Câu 1: Hình C gồm 12 hình lập phương nhỏ. Hình D có 16 hình lập phương nhỏ nên hình D có thể tích lớn hơn

Chọn B.