BÀI 12: VIẾT: QUAN SÁT PHONG CẢNH (10 câu)

I. NHẬN BIẾT (02 CÂU)

Câu 1: Nêu các bước chuẩn bị khi quan sát phong cảnh?

Trả lời:

Các bước chuẩn bị khi quan sát phong cảnh:

+ Bước 1: Lựa chọn phong cảnh.

+ Bước 2: Lựa chọn cách quan sát (trực tiếp hoặc qua tranh, ảnh, video, ...).

+ Bước 3: Lựa chọn trình tự quan sát.

Câu 2: Nêu trình tự quan sát phong cảnh?

Trả lời:

• Theo không gian:
• Từ bao quan toàn cảnh đến từng chi tiết, từng bộ phận (hoặc ngược lại).
• Từ gần đến xa (hoặc ngược lại).
• Từ trái qua phải (hoặc ngược lại).
• Theo thời gian:
• Theo thời gian trong ngày.
• Theo các mùa trong năm.
• Theo sự thay đổi của phong cảnh trong mỗi lần quan sát.

II. KẾT NỐI (02 CÂU)

Câu 1: Nêu những điều cần lưu ý khi quan sát phong cảnh?

Trả lời:

Những điều cần lưu ý:

+ Lựa chọn thời điểm thích hợp: Lựa chọn thời điểm quan sát tốt nhất để cảm nhận vẻ đẹp của phong cảnh, như lúc bình minh, hoàng hôn, hoặc khi thời tiết trong lành.

+ Sử dụng nhiều giác quan: Không chỉ dùng mắt mà còn cần phải lắng nghe âm thanh, cảm nhận không khí, mùi hương và thậm chí cả cảm giác trên da (gió, ánh nắng).

+ Chú ý đến các chi tiết: Quan sát những chi tiết nhỏ như màu sắc của cây cối, hình dáng của núi đồi, dòng chảy của nước, và sự thay đổi của ánh sáng.

+ Thay đổi nhiều góc nhìn: Quan sát từ nhiều vị trí khác nhau để có cái nhìn toàn cảnh và khác biệt về phong cảnh.

+ Chú ý đến các bối cảnh xung quanh: Quan sát những yếu tố xung quanh như con người, động vật, và hoạt động diễn ra trong khu vực để làm phong phú thêm mô tả.

+ Sử dụng ngôn từ phong phú: từ ngữ miêu tả sinh động và đa dạng để thể hiện rõ nét vẻ đẹp của phong cảnh.

Câu 2: Nêu các cách quan sát phong cảnh?

Trả lời:

Cách quan sát phong cảnh:

+ Quan sát trực tiếp cảnh.

+ Quan sát bằng mắt.

+ Lắng nghe âm thanh xung quanh.

+ Cảm nhận được mùi hương.

+ Chạm vào phong cảnh.

+ Thay đổi thời gian quan sát.

+ Quan sát qua tranh ảnh, video, ...

III.VẬN DỤNG (06 CÂU)

Câu 1: Khi quan sát ao hồ, sông suối hoặc biển đảo, em sẽ quan sát như thế nào?

Trả lời:

Câu 2: Quan sát bức tranh dưới đây và hoàn thiện bảng:

Trả lời:

Đọc bài văn dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Chiều ngoại ô

Chiều hè ở ngoại ô thật mát mẻ và cũng thật là yên tĩnh. Khi những tia nắng cuối cùng nhạt dần cũng là khi gió bắt đầu lộng lên. Không khí dịu lại rất nhanh và chỉ một lát, ngoại ô đã chìm vào nắng chiều.

Những buổi chiều hè êm dịu, tôi thường cùng lũ bạn đi dạo dọc con kênh nước trong vắt. Hai bên bờ kênh, dải cỏ xanh êm như tấm thảm trải ra đón bước chân người. Qua căn nhà cuối phố là những ruộng rau muống. Mùa hè, rau muống lên xanh mơn mởn, hoa rau muống tím lấp lánh. Rồi những rặng tre xanh đang thì thầm trong gió. Đằng sau lưng là phố xá, trước mặt là đồng lúa chín mênh mông và cả một khoảng trời bao la, những đám mây trắng vui đùa đuổi nhau trên cao. Con chim sơn ca cất tiếng hót tự do, thiết tha đến nỗi khiến người ta phải ao ước giá mình có một đôi cánh. Trải khắp cánh đồng là rằng chiều vàng dịu và thơm hơi đất, là gió đưa thoang thoảng hương lúa chín và hương sen. Vẻ đẹp bình dị của buổi chiều hè vùng ngoại ô thật đáng yêu.

Nhưng có lẽ thú vị nhất trong chiều hè ngoại ô là được thả diều cùng lũ bạn. Khoảng không gian vắng lặng nơi bãi cỏ gần nhà tự nhiên chen chúc những cánh diều. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Ngồi bên nơi cắm diều, lòng tôi lâng lâng, tôi muốn gửi ước mơ của mình theo những cánh diều lên tận mây xanh.

Theo NGUYỄN THUỴ KHA

Câu 3: Bài văn tả cảnh gì? Theo trình tự nào?

Trả lời:

Bài văn tả cảnh về một buổi chiều ở ngoại ô, theo trình tự thời gian.

Câu 4: Tác giả quan sát các sự vật bằng những giác quan nào?

Trả lời:

Tác giả quan sát các sự vật bằng những giác quan như thị giác, khứu giác, thính giác, xúc giác.

Câu 5: Bằng mọi giác quan, tác giả cảm nhận được điều gì?

Trả lời:

Bằng các giác quan khác nhau tác giả cảm nhận được

+ Thị giác: tác giả thấy được về sự thay đổi của buổi chiều ngoại ô, thấy được màu nước trong vắt, dải cỏ xanh, đồng lúa chín mênh mông…

+ Khứu giác: Tác giả cảm nhận được mùi thơm hơi đất, mùi hương lúa chín và hương sen

+ Thính giác: Tác giả cảm nhận được tiếng chim sơn ca hót, tiếng những rặng tre thì thầm trong gió

+ Xúc giác: Tác giả cảm nhận được không khí dịu lại rất nhanh

Câu 6: Mỗi đoạn trong bài văn dưới đây tả phong cảnh ở thời điểm nào của buổi sáng mùa hè? Tìm những hình ảnh tiêu biểu cho phong cảnh ở từng thời điểm, thể hiện sự quan sát tinh tế của tác giả.

Buổi sáng mùa hè trong thung lũng

Rừng núi còn chìm trong màn đêm. Trong bầu không khí đầy hơi ẩm và lãnh lạnh, mọi người đang ngon giấc trong những chiếc chăn đơn. Bỗng một con gà trống vỗ cánh phành phạch và cất tiếng gáy lanh lảnh ở đầu bản. Tiếp đó, rải rác khắp thung lũng, tiếng gà gáy râm ran. Trên mấy cây cao cạnh nhà, ve kêu ra rả. Đó đây, ảnh lửa hồng bập bùng trên các bếp. Bản làng đã thức giấc.

Tảng sáng, vòm trời cao xanh mênh mông. Gió từ trên đỉnh núi tràn xuống thung lũng mát rượi. Khoảng trời sau dãy núi phía đông ủng đỏ. Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, trải lên đỉnh núi phía tây những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn. Nắng vàng lan nhanh xuống chân núi rồi rải vội lên đồng lúa.

Mặt Trời nhô dần lên cao. Ánh nắng mỗi lúc một gay gắt. Dọc theo những con đường mới đắp, vượt qua những chiếc cầu gỗ bắc qua con suối, từng tốp nam nữ thanh niên thoăn thoắt gánh lúa về sân phơi. Tiếng cười giòn tan vọng vào vách đá.

Theo HOÀNG HỮU BỘI

Trả lời:

+ Đoạn 1 tả cảnh trước khi mặt trời ló rạng buổi sáng: Hình ảnh tiêu biểu cho phong cảnh ở đoạn này là “rừng núi còn chìm trong màn đêm. Trong bầu không khí đầy hơi ẩm và lành lạnh”

+ Đoạn 2 tả cảnh khi mặt trời bắt đầu ló rạng, trời bắt đầu hửng sáng: Hình ảnh tiêu biểu cho phong cảnh ở đoạn này là “Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, trải trên đỉnh núi phía tây những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn.

+ Đoạn 3 tả cảnh khi mặt trời bắt đầu nhô dần lên cao: Hình ảnh tiêu biểu cho phong cảnh ở đoạn này là “Mặt trời nhô dần lên cao. Ánh nắng mỗi lúc một gay gắt”