CHỦ ĐỀ: THỀ GIỚI CỦA CHÚNG TA

BÀI 29: ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG

LUYỆN TỪ VÀ CÂU: LUYỆN TẬP VỀ LIÊN KẾT CÂU TRONG ĐOẠN VĂN (12 CÂU)

I. NHẬN BIẾT (05 CÂU)

Câu 1: Mục đích chính của việc liên kết câu trong một đoạn văn là gì?

Trả lời:

Mục đích chính là tạo nên sự mạch lạc, thống nhất về nội dung và hình thức cho đoạn văn, giúp người đọc dễ dàng hiểu được ý của người viết.

Câu 2: Các phép liên kết câu thường gặp là gì?

Trả lời:

Các phép liên kết câu thường gặp gồm: phép lặp, phép thế, phép nối, phép đồng nghĩa, trái nghĩa, liên tưởng.

Câu 3: Phép lặp là gì và có tác dụng gì trong việc liên kết câu?

Trả lời:

Phép lặp là việc lặp lại một từ hoặc cụm từ đã xuất hiện ở câu trước. Phép lặp giúp nhấn mạnh ý, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các câu.

Câu 4: Phép thế là gì và có tác dụng gì trong việc liên kết câu?

Trả lời:

Phép thế là việc dùng một từ hoặc cụm từ khác để thay thế cho từ hoặc cụm từ đã xuất hiện ở câu trước nhằm tránh lặp từ. Phép thế giúp câu văn trở nên đa dạng và tránh sự nhàm chán.

Câu 5: Phép nối là gì và có tác dụng gì trong việc liên kết câu?

Trả lời:

Phép nối là việc sử dụng các từ nối (như và, nhưng, vì, tuy nhiên,...) để liên kết các câu, các đoạn văn. Phép nối giúp thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa các câu.

II. THÔNG HIỂU (04 CÂU)

Câu 1: Hãy đặt một câu mở đầu cho đoạn văn tả cảnh một buổi sáng mùa hè, sử dụng phép lặp.

Trả lời:

Mặt trời ló dạng. Mặt trời chiếu những tia nắng vàng rực rỡ xuống mặt đất.

Câu 2: Trong đoạn văn sau, từ ngữ in đậm thay thế cho những từ ngữ nào?

Có ông quan lớn đến hiệu may để may một cái áo thật sang tiếp khách. Biết ông ta xưa nay nổi tiếng luồn cúi quan trên, hách dịch với dân, người thợ may bèn hỏi:

- Xin quan lớn cho biết ngài may chiếc áo này để tiếp ai ạ?

Trả lời:

Từ in đậm “ông ta” thay thế cho từ “ông quan lớn”.

Câu 3: Từ in đậm trong câu “Con người Việt Nam không chỉ chúng ta nhận biết mà cả thế giới đều thừa nhận là sự thông minh, nhạy bén với cái mới. Bản chất trời phú ấy rất có ích trong xã hội ngày mai mà sự sáng tạo là một yêu cầu hàng đầu”. là gì?

Trả lời:

Sự thông minh nhạy bén với cái mới.

Câu 4: Tìm từ ngữ thay thế và từ ngữ được thay thế trong câu sau:

Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta.

Trả lời:

"Đó” thay thế cho “một lòng nồng nàn yêu nước”

III. VẬN DỤNG (03 CÂU)

Câu 1: Chỉ ra tính liên kết hình thức của các đoạn trích sau

Người con trai ấy đáng yêu thật, nhưng làm cho ông nhọc quá. Với những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh. Và về những điều anh suy nghĩ trong cái vắng vẻ vời vợi hai nghìn sáu trăm mét trên mặt biển, cuồn cuộn tuôn ra khi gặp người. Những điều suy nghĩ đúng đắn bao giờ cũng có những vang âm, khơi gợi bao điều suy nghĩ khác trong óc người khác, có sẵn mà chưa rõ hay chưa được đúng.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Trả lời:

Đoạn văn của Nguyễn Thành Long có sự liên kết chặt chẽ bằng các phép liên kết sau: phép lặp: người, anh, suy nghĩ; phép nối: Và; phép thế: anh (thế cho người con trai).

Câu 2: Đọc đoạn trích sau:

“Thời trẻ, Lép Tôn-xtôi hay có những hành động bột phát. Có lúc Tôn-xtôi tự mình leo lên cây bằng một nửa mái tóc. Sau đó, Tôn-xtôi lại cạo sạch lông mày. Tôn-xtôi muốn tìm hiểu xem đối với những hành động như vậy, mọi người có phản ứng như thế nào. Có hôm, Tôn-xtôi muốn mình cũng được bay như chim. Thế là Tôn-xtôi trèo lên gác, chui qua cửa sổ lao xuống sân với đôi cánh tay dang rộng như cánh chim. Khi mọi người chạy đến, thấy Tôn-xtôi nằm ngất lịm ở giữa sân.”

Câu hỏi: Tìm từ trùng lặp nhiều lần trong đoạn trích trên. Có thể thay thế được bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa không?

Trả lời:

Tôn-xtôi: Từ này được lặp lại nhiều lần để nhấn mạnh chủ thể của câu chuyện, tức là những hành động bột phát của nhà văn Lép Tôn-xtôi.

Hoàn toàn có thể thay thế từ "Tôn-xtôi" bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa để tránh sự lặp lại nhàm chán và làm cho câu văn trở nên đa dạng hơn.

Câu 3: Dùng từ ngữ thay thế cho các từ ngữ đi trước và đặt vào vị trí bỏ trống trong đoạn văn sau.

Ha-li-ma lấy chồng được 2 năm. Trước khi cưới, chồng………….là một ngưới dễ mến, lúc nào cũng tươi cười. Vậy mà giờ đây chỉ thấy ………….cau có gắt gỏng. Không biết làm thế nào…………..đến nhờ vị giáo sĩ già trong vùng giúp đỡ.

Trả lời:

Ha-li-ma lấy chồng được 2 năm. Trước khi cưới, chồng cô là một người dễ mến, lúc nào cũng tươi cười. Vậy mà giờ đây chỉ thấy anh ấy cau có gắt gỏng. Không biết làm thế nào, Ha-li-ma đành đến nhờ vị giáo sĩ già trong vùng giúp đỡ.