BÀI 4: BÀI ĐỌC: BẾN SÔNG TUỔI THƠ (16 câu)

I. NHẬN BIẾT (04 CÂU)

Câu 1: Hình ảnh nào trong bài đọc Bến sông tuổi thơ được tác giả nói tới khi còn nhỏ?

Trả lời:

Hình ảnh dòng sông, có hàng cây bần xanh.

Câu 2: Bọn trẻ con thường chơi gì ở bến sông vào mỗi buổi chiều?

Trả lời:

Bọn trẻ con thường lấy chén muối ớt hoặc chén mắm đồng rồi rủ nhau hái những trái bần để ăn.

Câu 3: Đặc sản của vùng quê xứ cù lao trong bài đọc Bến sông tuổi thơ là gì?

Trả lời:

Trái bần chua đem nấu canh chua cá bống sao hay cá bông lau.

Câu 4: Hình ảnh dòng sông quê hương được miêu tả như thế nào trong bài?

Trả lời:

Hình ảnh dòng sông được miêu tả:

+ Êm đềm lững lờ, có hàng bần xanh soi bóng.

+ Những ngày nước lớn thì phù sa bồi đắp cho cây bần.

+ Chiều chiều, những cánh hoa bần tím rơi xuống theo dòng nước. Thi thoảng, những trái bần chín rơi xuống.

=> Hình ảnh dòng sông quê hương trong bài được miêu tả rất nên thơ và gần gũi. Dòng sông hiện lên với vẻ "êm đềm lững lờ con nước" như một bức tranh bình yên của làng quê. Bên bờ sông có "hàng bần xanh soi bóng nghiêng nghiêng", cây cối rợp bóng mát, gợi lên cảm giác thân thuộc và gắn bó với những kỷ niệm tuổi thơ. Mỗi chiều, dòng sông lại thêm sức sống khi có bọn trẻ tụ tập vui đùa, hái trái bần và thưởng thức món ăn dân dã. Hình ảnh những bông hoa bần tim tím nở, rồi cánh hoa rơi trôi theo dòng nước cũng khiến khung cảnh trở nên lãng mạn và yên bình hơn.

II. KẾT NỐI (06 CÂU)

Câu 1: Theo em, những kỉ niệm của tác giả với bạn bè của mình thể hiện điều gì?

Trả lời:

Đó là niềm vui tuổi thơ gắn với những trò chơi con nít và món ăn đồng nội, là những kí ức tuổi thơ đẹp đẽ với bạn bè bên dòng sông.

Câu 2: Em hãy nêu những điểm chung và điểm riêng của cá bông lau và cá bống sao?

Trả lời:

Câu 3: Món ăn từ trái bần được tác giả miêu tả trong bài đọc có gì đặc biệt? Em có ấn tượng gì

Trả lời:

Món ăn từ trái bần trong bài được miêu tả rất đặc biệt, đó là món canh chua nấu với cá bống sao hoặc cá bông lau. Tác giả khẳng định rằng, món canh chua này có hương vị khó có món nào sánh bằng, đặc biệt là khi sử dụng trái bần để tạo vị chua tự nhiên, thơm ngon và đậm đà hương vị quê hương. Cá bống sao có quanh năm, nhưng cá bông lau là loại cá quý chỉ có theo mùa, làm cho món ăn càng thêm phần hấp dẫn.

Ấn tượng về món canh chua này chính là sự giản dị, mộc mạc mà đậm đà, thể hiện nét đặc trưng của ẩm thực vùng sông nước. Món ăn không chỉ mang đến hương vị riêng biệt, mà còn gợi lên những hình ảnh gần gũi và gắn bó với quê hương, nơi những nguyên liệu dân dã tạo nên hương vị đậm đà, khó quên.

Câu 4: Nêu nội dung chính của bài đọc Bến sông tuổi thơ?

Trả lời:

Bến sông tuổi thơ với kỉ niệm khó quên thời đã qua. Những hình ảnh, những hàng cây, con sông hiện lên vương vấn, làm nao lòng những người yêu quê hương cù lao. Bài đọc kể, tả về kỉ niệm của các bạn nhỏ bên bến sông tuổi thơ. Qua đó, ta thấy được vẻ đẹp của miền sông nước; thấy được tình yêu quê hương tha thiết của bạn nhỏ.

Câu 5: Em hãy tóm tắt bài đọc Bến sông tuổi thơ?

Trả lời:

Từ khi sinh ra và lớn lên, nhân vật tôi đã thấy bến sông trước nhà. Đó là nơi ghi dấu bao kỉ niệm của tuổi thơ với những người bạn của mình: tụ năm tụ bảy vui đùa đủ các trò chơi của tuổi con nít. Vẻ đẹp quê hương dần hiện lên với những hàng bần nở hoa tím, trái bần chín, canh cá bống, … mà khi nhắc đến bạn nhỏ lại thấy tự hào và nhớ da diết mỗi lần đi xa.

Câu 6: Vì sao tác giả lại nhớ về bến sông và những cây bần khi đi xa quê hương?

Trả lời:

Tác giả nhớ về bến sông và những cây bần khi xa quê vì đó là nơi gắn bó với nhiều kỷ niệm tuổi thơ êm đềm, những trò chơi dân dã bên bạn bè và những món ăn quen thuộc của quê nhà. Bến sông không chỉ là một khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ mà còn là biểu tượng cho tình cảm sâu nặng của tác giả với quê hương, nơi đã nuôi dưỡng và gắn kết tâm hồn tuổi thơ. Mỗi chi tiết về bến sông, như màu tím của hoa bần, vị chua của trái bần trong món canh cá, đều mang ý nghĩa đặc biệt, gợi lên cảm giác thân thuộc, ấm áp mà tác giả luôn hoài niệm mỗi khi phải xa quê.

III.VẬN DỤNG (06 CÂU)

Câu 1: Qua bài đọc, em thấy quê hương của bạn nhỏ hiện lên như thế nào?

Trả lời:

Qua bài đọc Bến sông tuổi thơ, em thấy quê hương của bạn nhỏ hiện lên thật thanh bình, yên ả và mộc mạc, luôn gắn bó trong tâm trí bạn nhỏ.

Câu 2: Em cảm nhận như thế nào về vai trò của dòng sông và cây bần đối với cuộc sống của người dân quê hương tác giả?

Trả lời:

Dòng sông và cây bần đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của người dân quê hương tác giả, vừa là một phần của cảnh quan thiên nhiên, vừa góp phần nuôi dưỡng tinh thần và vật chất. Dòng sông mang phù sa bồi đắp cho cây bần phát triển xanh tốt, tạo nên màu xanh cho bờ bãi, làm cho vùng đất này thêm trù phú. Cây bần, với trái bần chua đặc trưng, không chỉ gắn liền với những trò chơi tuổi thơ mà còn là nguyên liệu tạo nên những món ăn dân dã, đậm đà hương vị quê nhà như món canh chua.

Bên cạnh đó, dòng sông và cây bần là nơi lưu giữ những kỷ niệm đẹp, là điểm tụ tập vui chơi của bọn trẻ, là nơi mang đến cảm giác thân thuộc và yên bình. Chính những hình ảnh này đã khơi gợi tình yêu quê hương, trở thành ký ức quý giá để tác giả luôn nhớ về dù có đi xa. Vai trò của dòng sông và cây bần vì thế không chỉ giới hạn trong đời sống vật chất mà còn là điểm tựa tinh thần, nuôi dưỡng lòng yêu quê hương trong mỗi người dân nơi đây.

Câu 3: Hình ảnh dòng sông và cây bần gợi lên cho em suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên?

Trả lời:

Hình ảnh dòng sông và cây bần gợi lên mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên là sự gắn bó, phụ thuộc và hòa hợp. Dòng sông và cây bần không chỉ là một phần của cảnh quan thiên nhiên mà còn đóng góp nhiều giá trị cho cuộc sống của người dân. Dòng sông mang phù sa, nuôi dưỡng cây bần, còn cây bần lại cho trái để chế biến món ăn, trở thành một phần trong đời sống vật chất và tinh thần của con người.

Qua những hình ảnh bình dị ấy, em nhận thấy rằng con người luôn tìm thấy sự bình yên, nguồn sống và cảm giác gần gũi từ thiên nhiên. Đồng thời, câu chuyện cũng nhắc nhở em về trách nhiệm giữ gìn và bảo vệ thiên nhiên để những cảnh đẹp, sản vật quê hương có thể tiếp tục tồn tại và phát triển, như cây bần con vẫn tiếp tục mọc lên để duy trì màu xanh của quê hương tác giả.

Câu 4: Em hãy giải thích tại sao tác giả lại gọi trái bần “là một đặc sản của quê tôi”? Theo em, từ “đặc sản” ở đây có nghĩa là gì?

Trả lời:

Tác giả gọi trái bần là "một đặc sản của quê tôi" vì trái bần không chỉ là một loại quả quen thuộc ở quê hương, mà còn là nguyên liệu tạo nên món ăn dân dã, đậm đà bản sắc vùng miền. Trái bần với vị chua tự nhiên khi kết hợp với cá bống sao hoặc cá bông lau trong món canh chua đã tạo nên một hương vị riêng biệt, khó quên, không nơi nào có thể dễ dàng thay thế.

Từ "đặc sản" ở đây không chỉ mang nghĩa là món ăn ngon mà còn thể hiện sự độc đáo, đặc trưng của quê hương tác giả. Nó gắn liền với văn hóa, truyền thống và cuộc sống bình dị của người dân nơi đây. "Đặc sản" còn cho thấy niềm tự hào của tác giả với quê hương mình, nơi những thứ bình dị, mộc mạc như trái bần lại có thể trở thành nét đặc trưng và đáng quý trong lòng mỗi người dân.

Câu 5: Em có suy nghĩ như thế nào về câu “Ai đến cù lao quê tôi mà chưa từng thưởng thức món canh này thì cũng xem như chưa đến”? Câu nói này thể hiện điều gì về tình cảm của người dân với quê hương?

Trả lời:

Câu “Ai đến cù lao quê tôi mà chưa từng thưởng thức món canh này thì cũng xem như chưa đến” thể hiện niềm tự hào sâu sắc của người dân về văn hóa ẩm thực quê hương. Câu nói gợi lên rằng món canh chua nấu với trái bần không chỉ là một món ăn mà còn là biểu tượng của hương vị và nét độc đáo của vùng đất cù lao. Món ăn này mang đậm dấu ấn thiên nhiên và cuộc sống dân dã của người dân nơi đây, và nó góp phần tạo nên bản sắc riêng, khác biệt của quê hương.

Câu nói cũng cho thấy tình cảm gắn bó và lòng tự hào của người dân với truyền thống địa phương. Mỗi món ăn quen thuộc đều mang theo hương vị quê hương, và đối với người dân cù lao, việc thưởng thức món canh chua này là cách để cảm nhận trọn vẹn nét đẹp văn hóa và cuộc sống nơi đây. Điều đó cho thấy tình yêu và sự trân trọng mà họ dành cho quê hương mình, mong muốn giữ gìn và lan tỏa những giá trị truyền thống đến mọi người.

Câu 6: Bài đọc giúp em cảm nhận được vẻ đẹp nào của vùng quê sông nước?

Trả lời:

Bài đọc đã giúp em cảm nhận được vẻ đẹp bình dị, yên bình và nên thơ của vùng quê sông nước. Dòng sông hiện lên thật êm đềm, lững lờ trôi, mang theo phù sa bồi đắp cho đất đai, nuôi dưỡng cây bần ngày càng xanh tốt. Hình ảnh hàng bần soi bóng xuống mặt nước và hoa bần tím nở, rồi nhẹ nhàng trôi theo dòng sông tạo nên một khung cảnh vừa gần gũi vừa lãng mạn.

Bên cạnh đó, vẻ đẹp của quê hương còn được thể hiện qua những kỷ niệm tuổi thơ của tác giả cùng lũ trẻ ở bến sông, những trò chơi dân dã và món ăn từ trái bần mộc mạc nhưng đậm đà. Mỗi chi tiết ấy khiến em cảm nhận được tình cảm gắn bó và niềm tự hào mà tác giả dành cho vùng quê sông nước. Vẻ đẹp của quê hương không chỉ nằm ở cảnh vật mà còn ở những kỷ niệm thân thương, sự gắn bó với thiên nhiên và tình người giản dị nơi đây.