BÀI 7: LUYỆN TỪ VÀ CÂU: LUYỆN TẬP VỀ ĐẠI TỪ (17 câu)

I. NHẬN BIẾT (01 CÂU)

Câu 1: Nêu khái niệm về đại từ?

Trả lời:

Đại từ là từ dùng để thay thế như thế, vậy, đó, này, ... (đại từ thay thế), để hỏi như ai, gì, nào, sao, bao nhiêu, đâu, ... (đại từ nghi vấn) hoặc để xưng hô như tôi, tớ, chúng tôi, chúng tớ, mày, chúng mày, chúng ta, ... (đại từ xưng hô). Ngoài ra, trong tiếng Việt, có nhiều danh từ được dùng để xưng hô như ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn,...

II. KẾT NỐI (10 CÂU)

Câu 1: Tìm đại từ thích hợp để thay thế cho cụm từ được in đậm trong những câu dưới đây?

a) Nam đã có cố gắng rất nhiều trong năm học. Vì Nam đã có cố gắng rất nhiều trong năm học nên kết quả học tập của Nam rất tốt.

b) Phương đứng trên sân thượng của tòa nhà. Từ sân thượng của tòa nhà, Phương có thể quan sát được toàn cảnh thành phố.

Trả lời:

a) Nam đã có cố gắng rất nhiều trong năm học. Vì thế nên kết quả học tập của Nam rất tốt.

b) Phương đứng trên sân thượng của tòa nhà. Từ đây, Phương có thể quan sát được toàn cảnh thành phố.

Câu 2: Tìm từ thích hợp để hoàn thành đoạn văn dưới đây:

Mới sáng sớm mà nắng đã lên rồi. Ao, hồ khô cạn nước. Con kênh dưới kia cũng (thế / đó). Mùa (này / ấy) nắng nóng khiến ai (nấy / đấy) đều mệt mỏi. Vì (vậy / đấy), mọi người đều mong chờ một cơn mưa đến.

(Trích “Mùa khô” – Hồng Mai)

Trả lời:

Mới sáng sớm mà nắng đã lên rồi. Ao, hồ khô cạn nước. Con kênh dưới kia cũng (thế / đó). Mùa (này / ấy) nắng nóng khiến ai (nấy / đấy) đều mệt mỏi. Vì (vậy / đấy), mọi người đều mong chờ một cơn mưa đến.

Câu 3: Tìm đại từ cho trong đoạn văn dưới đây?

Quân và An thấy một tổ chim trên cây. Quân nói: “Tớ sẽ mang chiếc tổ này về nuôi để những quả trứng nở thành chim non.” Mình liền bảo: “Cậu không nên làm như vậy. Làm sao chúng có thể khỏe mạnh khi sống thiếu tình thương của mẹ?”.

(Trích “Khu vườn của ông” – Linh Anh)

Trả lời:

Câu 4: Em hãy sử dụng đại từ thay thế để viết lại đoạn văn dưới đây? Cho biết đại từ thay thế có tác dụng gì?

Trên cành cây xanh, những chú ve sầu đang tấu lên bản nhạc mùa hè. Ở trên cành cây xanh, cả một dàn hợp xướng đang hòa ca.

(Theo Giang Anh)

Trả lời:

Trên cành cây xanh, những chú ve sầu đang tấu lên bản nhạc mùa hè. Ở đó, cả một dàn hợp xướng đang hòa ca.

Tác dụng: Giúp cho hai câu văn tránh lặp từ, tạo ra sự liên kết cho câu.

Câu 5: Chọn đại từ thích hợp để điền vào (...):

Hương hoa bưởi thơm nồng nàn. ________ đã phả vào không gian làm ngây ngất lòng người. _______ chính là đặc trưng của khu vườn nhà Tú.

(Theo Thư Linh)

Trả lời:

Hương hoa bưởi thơm nồng nàn. Nó đã phả vào không gian làm ngây ngất lòng người. Đây chính là đặc trưng của khu vườn nhà Tú.

Câu 6: Điền các đại từ xưng hô vào chỗ trống thích hợp:

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:

_______ và Tu Hú bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: "Kìa, hai cái trụ chống trời". _______ ngước nhìn lên. Trước mắt _______ là những ống thép dọc ngang nối nhau vút tận mây xanh. _______ tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng lên trời cao.

Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:

_______ cũng từng bay qua chỗ hai cái trụ đó, _______ cao hơn tất cả những ống khói, những trụ buồm, cột điện mà _______ thường gặp. Đó là hai trụ điện cao thế mới xây dựng.

Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

Theo Võ Quảng

Trả lời:

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:

Tôi và Tu Hú bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: "Kìa, hai cái trụ chống trời". Tôi ngước nhìn lên. Trước mắt tôi là những ống thép dọc ngang nối nhau vút tận mây xanh. Nó tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng lên trời cao.

Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:

Tôi cũng từng bay qua chỗ hai cái trụ đó, nó cao hơn tất cả những ống khói, những trụ buồm, cột điện mà ta thường gặp. Đó là hai trụ điện cao thế mới xây dựng.

Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

Câu 7: Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:

Con chuột tham lam

Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được.

Theo Lép Tôn-xtôi

Trả lời:

Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng nó phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, nó không sao lách qua khe hở được.

III.VẬN DỤNG (02 CÂU)

Câu 1: Em hãy đóng vai bạn Loan trong bài đọc Bộ sưu tập độc đáo để kể lại quá trình nảy ra ý tưởng và thực hiện ý tưởng cho bộ sưu tập, trong đó có sử dụng đại từ:

Trả lời:

Tôi là Loan, học sinh trong lớp của thầy Dương. Vào một buổi học gần Tết, thầy Dương bảo cả lớp rằng mỗi người hãy sưu tầm một món đồ ý nghĩa để tổ chức triển lãm đầu năm. Nghe vậy, nhiều bạn trong lớp đã có sẵn ý tưởng. Long tự tin vì cậu ấy là “vua” sưu tầm tem, Khánh cũng đắc ý vì cậu ấy có bộ sưu tập kẹp sách. Tôi thì lo lắng vì chưa biết phải sưu tầm gì.

Trở về nhà, tôi cứ suy nghĩ mãi. Nhìn thấy bố đang nghe lại băng ghi âm bài giảng của mình, tôi chợt nghĩ: "Tại sao mình không thử ghi lại những lời chúc của các bạn nhỉ?" Thế là tôi mượn bố chiếc máy ghi âm. Mỗi khi gặp bạn nào, tôi đều xin ghi âm một câu chúc. Dù lúc đầu các bạn còn ngại ngùng, nhưng khi tôi bảo: "Chúng mình sắp chuyển cấp rồi, các cậu nói vài lời chúc đi!", ai cũng hào hứng.

Ngày triển lãm, khi chiếc máy ghi âm bật lên, cả lớp tò mò nghe từng câu chúc thân thương và gần gũi. Tiếng vỗ tay, tiếng cười vang khắp phòng. Tôi thấy tự hào vì bộ sưu tập của mình đã mang lại niềm vui cho mọi người.

Đại từ được sử dụng trong bài: tôi, cậu ấy, mình, tại sao, các bạn, ai.

Câu 2: Viết 2 – 3 câu giới thiệu bản thân. Trong đó, sử dụng ít nhất 3 đại từ. Gạch chân dưới các đại từ đã được sử dụng.

Trả lời:

Mình là Lan Anh, học sinh lớp 5A. Mình rất thích đọc sách và chơi thể thao. Các bạn trong lớp thường giúp mình học nhóm, nên chúng mình cùng nhau tiến bộ mỗi ngày.

Đại từ được sử dụng: mình, các bạn, chúng mình.