BÀI 13: VIẾT: LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TẢ PHONG CẢNH (8 câu)

I. NHẬN BIẾT (01 CÂU)

Câu 1: Em hãy nêu các bước lập dàn ý cho bài văn tả phong cảnh?

Trả lời:

Mở bài: Giới thiệu được bao quát về phong cảnh theo cách mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp.

Thân bài: Liệt kê nội dung miêu tả theo một trong các trình tự:

+ Theo không gian: Tả lần lượt từng phần hoặc từng vẻ đẹp của phong cảnh theo trình tự từ gần tới xa, từ thấp lên cao, từ trái sang phải, ...

+ Theo thời gian: Tả sự biến đổi hoặc đặc điểm của phong cảnh trong những thời gian khác nhau (các buổi trong ngày, các mùa trong năm, ...).

+ Theo không gian kết hợp với thời gian: Tả sự đổi thay của từng sự vật, hiện tượng, ... trong những thời điểm khác nhau.

Kết bài: Nêu suy nghĩ, nhận xét hoặc tình cảm, cảm xúc đối với phong cảnh được miêu tả theo cách kết bài mở rộng hoặc không mở rộng.

II. KẾT NỐI (04 CÂU)

Đọc bài văn dưới đây và trả lời câu hỏi:

Chùa Rùa còn có tên là Quy Tự, một cảnh thân thuộc, mến thương đối với người dân quê tôi. Chùa Rùa có nhiều tượng Phật sơn son thếp vàng, có ông tượng Di Lặc bụng phệ, lúc nào cũng thấy cười. Riêng tôi, tôi chỉ thích đến chùa Rùa vào mùa hè để ngắm đầm sen.

Đầm chùa Rùa rất rộng. Mỗi chiều đầm dài hơn 100 mét. Bờ đầm phía đông có ba cây quéo, trái chỉ to bằng ngón chân cái người lớn; nhiều người bảo ngọn quéo có nhiều ma!

Đầm Rùa thả sen. Mùa xuân và mùa hè, đầm Rùa đẹp lắm. Nước trong leo lèo. Tháng hai, lá sen xanh phủ kín mặt đầm. Sau trận mưa rào đầu tháng ba, là sen nhô cao lên như muôn nghìn chiếc lọng xanh. Cuống lá màu xanh rêu, tua tủa gai nhọn. Búp sen thi nhau đâm lên, bé như cái bút lông đỏ thẫm. Chỉ mấy ngày sau, búp sen to nây nấy như hai bàn tay em gái chụm lại, rất xinh. Nắng hạ bừng lên chan hoà, hàng trăm hàng nghìn hoa sen reo hò, bừng nở. Sen đỏ, sen hồng sen trắng... xoè cánh ra; mỗi đoá hoa sen có hai, ba chục cánh, cứ phập phồng khi có làn gió lướt qua mặt đầm. Nhị sen vàng ươm ôm lấy gương sen bằng cái chũm cau, toả hương ngào ngạt. Cả làng em thơm. Tượng Phật chùa Rùa thơm. Mái tóc cô gái làng em thơm.

Câu ca dao “Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng" đã miêu tả thật đúng, thật đẹp cảnh đầm sen chùa Rùa trong tháng năm. Mùa sen nở, trên mặt đầm Rùa thường có 4 chiếc mùng (thuyền thúng) của ni cô, chú tiểu chèo hái hoa sen. Sáng sớm, chiều tà hoặc đêm khuya, tiếng cuốc kêu nghe thật bồn chồn, man mác.

Trên đường đi học về, chúng tôi thường đứng lại ngắm cảnh đầm sen. Chỉ nghe cuốc kêu mà không thấy bóng chim. Và lúc nào cũng thấy mấy chú chuồn chuồn ngô, chuồn chuồn kim vắt vẻo đậu trên cánh hoa sen.

Mùa sen cũng là mùa thi. Đứng trên bờ đầy sen chùa Rùa, lòng tôi dâng lên bao cảm xúc khôn tả xiết!

Câu 1: Bài văn trên có mấy phần? Đó là những phần nào?

Trả lời:

Bài văn trên có 3 phần. Đó là:

+ Mở bài: Từ đầu đến “vào mùa hè để ngắm đầm sen”.

+ Thân bài: Tiếp theo đến “cánh hoa sen”.

+ Kết bài: Còn lại.

Câu 2: Phần mở bài giới thiệu những gì?

Trả lời:

Phần mở bài giới thiệu phong cảnh chùa Rùa.

Câu 3: Phần thân bài gồm mấy đoạn? Ý chính của mỗi đoạn là gì?

Trả lời:

Phần thân bài gồm 4 đoạn:

+ Đoạn 1: Nói về kích thước của chùa Rùa.

+ Đoạn 2, 3: Miêu tả đầm sen của chùa.

+ Đoạn 4: Con vật chơi đùa ở đầm sen

Câu 4: Phần kết bài chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ gì?

Trả lời:

Phần kết bài chia sẻ cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến của tác giả.

III.VẬN DỤNG (03 CÂU)

Câu 1: Nếu tả một cảnh đẹp ở nơi gia đình em đang sinh sống, em sẽ tả cảnh gì?

Trả lời:

Em sẽ tả cảnh ao nước trước cổng làng.

Câu 2: Dựa vào phần gợi ý dưới đây, em hãy lập dàn ý cho bài văn tả phong cảnh?

Trả lời:

Câu 3: Em hãy nêu những điều cần lưu ý khi lập dàn ý cho bài văn tả phong cảnh?

Trả lời:

+ Đảm bảo bố cục của dàn ý có mở bài, thân bài và kết bài rõ ràng. Mỗi phần nên có mục tiêu và nội dung cụ thể.

+ Tạo một mở bài ngắn gọn nhưng thu hút, giới thiệu phong cảnh và gợi mở cảm xúc để lôi cuốn người đọc.

+ Thân bài nên tả tổng quát trước, sau đó đi vào chi tiết từng phần của phong cảnh như cây cối, hoa lá, màu sắc, âm thanh, hương vị, và hoạt động con người. Sử dụng các giác quan để tả phong cảnh một cách phong phú.

+ Kết bài cần tóm tắt lại những cảm nhận chính về phong cảnh và nêu ý nghĩa của phong cảnh đối với em hoặc người đọc.

+ Sử dụng các biện pháp tu từ như so sánh, nhân hóa, ẩn dụ để làm cho phong cảnh trở nên sống động và hấp dẫn.

+ Đảm bảo các chi tiết trong bài văn có sự liên kết logic với nhau. Tránh lặp lại ý và tạo sự mạch lạc trong văn bản.

+ Bài văn tả phong cảnh không chỉ dừng lại ở việc miêu tả mà cần thể hiện cảm xúc và suy nghĩ của em về cảnh vật. Điều này sẽ giúp bài văn trở nên sâu sắc và cuốn hút hơn