BÀI 18: BÀI ĐỌC: TẤM GƯƠNG TỰ HỌC

I. NHẬN BIẾT (4 câu)

Câu 1: Nhân vật chính của văn bản “Tấm gương tự học” là ai?

Trả lời:

Nhân vật chính của văn bản “Tấm gương tự học” là Tạ Quang Bửu.

Câu 2: Nội dung chính của văn bản “Tấm gương tự học” là gì?

Trả lời:

Nội dung chính của văn bản "Tấm gương tự học" là kể về tấm gương của một nhân vật vượt qua hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn điều kiện học tập nhưng vẫn quyết tâm học hỏi và đạt được thành công nhờ vào tinh thần tự học kiên trì, sáng tạo.

Cụ thể, trong văn bản, nhân vật chính là một người đã phải đối mặt với nhiều khó khăn, thiếu thốn về sách vở, không có điều kiện học tập như những người khác, nhưng vẫn không từ bỏ ước mơ học hỏi. Họ đã tự tìm cách học tập, tự nghiên cứu và áp dụng những gì học được để thành công trong lĩnh vực của mình. Tác phẩm khẳng định rằng, tự học là con đường quan trọng để phát triển bản thân, dù trong hoàn cảnh nào cũng có thể học hỏi và tiến bộ nếu có sự quyết tâm.

Câu 3: Tấm gương tự học trong bài học này đã đạt được thành công nhờ vào điều gì?

Trả lời:

Tấm gương tự học trong bài đã đạt được thành công nhờ vào sự cần cù, kiên trì và tự học hỏi không ngừng, dù hoàn cảnh khó khăn.

Câu 4:

Trong bài "Tấm gương tự học", nhân vật chính đã vượt qua những khó khăn nào để học tập?

Trả lời: Nhân vật chính đã vượt qua hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn về điều kiện học tập, nhưng vẫn quyết tâm học và đạt được kết quả tốt.

II. KẾT NỐI (4 câu)

Câu 1: Tại sao tác giả lại coi nhân vật trong văn bản là tấm gương tự học?

Trả lời:

Tác giả coi nhân vật là tấm gương tự học vì họ thể hiện rõ những phẩm chất như quyết tâm, khả năng vượt khó, sự sáng tạo và tình yêu với tri thức. Những đặc điểm này không chỉ giúp nhân vật thành công mà còn truyền tải thông điệp mạnh mẽ về giá trị của việc tự học trong cuộc sống.

Câu 2: Em hiểu thế nào về khái niệm "tự học"? Hãy nêu ví dụ cụ thể.

Trả lời:

Tự học là quá trình học hỏi, nghiên cứu và rèn luyện không cần sự hướng dẫn trực tiếp từ người khác. Người tự học biết cách tìm tòi, học hỏi và áp dụng kiến thức một cách chủ động.

- Ví dụ cụ thể về tự học: học tiếng Anh qua Internet. Em muốn cải thiện kỹ năng tiếng Anh của mình. Em có thể tự tìm kiếm các nguồn học trực tuyến như video, bài viết, hoặc ứng dụng học ngôn ngữ.

Câu 3: Nhân vật trong văn bản đã gặp những khó khăn gì trong quá trình tự học?

Trả lời:

Trong văn bản "Tấm gương tự học", nhân vật chính gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình tự học, nhưng nhờ vào tinh thần kiên trì và quyết tâm, họ đã vượt qua để đạt được thành công. Khó khăn mà nhân vật gặp phải:

1. Không có đủ điều kiện học tập:

- Nhân vật không có sách vở, tài liệu học tập đầy đủ, thiếu thốn về cơ sở vật chất. Trong một số hoàn cảnh, thậm chí họ không thể đến trường để học.

2. Không có sự chỉ dẫn từ thầy cô hoặc người hướng dẫn:

- Nhân vật không có thầy cô hoặc những người có kinh nghiệm trực tiếp dạy bảo, nên phải tự tìm hiểu và học hỏi một cách độc lập.

3. Hoàn cảnh sống khó khăn:

- Nhân vật phải sống trong một hoàn cảnh nghèo khó, thiếu thốn, nhưng vẫn không từ bỏ ước mơ học hỏi.

Câu 4: Nhân vật trong văn bản đã vượt qua những khó khăn đó như thế nào?

Trả lời: Cách vượt qua những khó khăn của nhân vật Tạ Quang Bửu:

- Tìm cách tự học

- Tự tạo ra phương pháp học phù hợp, học mọi lúc, mọi nơi

- Kiên trì và không bỏ cuộc

III. VẬN DỤNG (5 câu)

Câu 1: Em nghĩ gì về vai trò của tự học trong việc phát triển bản thân? Hãy nêu một số lợi ích của việc tự học.

Trả lời:

Tự học đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển bản thân, vì nó giúp mỗi người chủ động trong việc tiếp cận tri thức và nâng cao kỹ năng, giúp tăng cường khả năng tự lập, khuyến khích sự sáng tạo, thích nghi với sự thay đổi.

*Một số lợi ích của việc tự học:

- Tự lựa chọn nội dung

- Tiết kiệm thời gian và chi phí

- Phát triển kĩ năng tự quản lí

- Mở rộng kiến thức

- Tăng cường sự tự tin

Câu 2: So sánh việc học trong trường và việc tự học.

Trả lời:

Việc học trong trường và việc tự học đều có những đặc điểm riêng, vai trò và giá trị khác nhau trong quá trình phát triển kiến thức và kỹ năng của mỗi người. Dưới đây là một số so sánh giữa hai hình thức học này:

Câu 3: Nếu em có cơ hội học hỏi từ một tấm gương tự học nào đó, em sẽ chọn ai và tại sao?

Trả lời:

Nếu em có cơ hội học hỏi từ một tấm gương tự học nào đó, em sẽ chọn Chủ tịch Hồ Chí Minh bởi vì:

- Bác không chỉ tự học các kiến thức chuyên sâu về chính trị, mà còn tự học nhiều lĩnh vực khác như văn học, nghệ thuật, khoa học... Điều này cho thấy sự ham học hỏi không ngừng nghỉ của Bác và khẳng định rằng chúng ta có thể tự học mọi thứ, miễn là có quyết tâm.

- Bác đã tự mình vượt qua nhiều khó khăn, tự học ngoại ngữ, tự mình tìm đường cứu nước. Tinh thần tự lực, tự cường của Bác là một bài học quý giá cho mỗi người chúng ta, đặc biệt là trong thời đại ngày nay.

- Bác là một người giản dị, gần gũi, luôn quan tâm đến mọi người. Bác đã để lại cho chúng ta một kho tàng tư tưởng vô cùng phong phú và sâu sắc.

→ Từ đó, em học được rất nhiều điều từ Bác Hồ:

- Tinh thần tự học: Em sẽ học tập tinh thần tự học không ngừng nghỉ của Bác, luôn tìm tòi, khám phá những điều mới mẻ.

- Sự kiên trì: Em sẽ học tập sự kiên trì, nhẫn nại của Bác để vượt qua mọi khó khăn.

- Lý tưởng sống: Em sẽ xác định cho mình những lý tưởng sống cao đẹp và phấn đấu không ngừng để đạt được những mục tiêu đó.

- Tính giản dị: Em sẽ học cách sống giản dị, tiết kiệm và biết chia sẻ.

Câu 4: Em có thể mô tả một trải nghiệm tự học của bản thân không? Hãy kể lại quá trình đó và những điều em đã học được.

Trả lời:

Mình từng rất thích vẽ tranh nhưng lại không có điều kiện tham gia lớp học vẽ. Vì vậy, mình đã quyết định tự học vẽ bằng cách tìm kiếm các tài liệu hướng dẫn trên internet. Mình bắt đầu từ những bài vẽ đơn giản như vẽ hình tròn, hình vuông, rồi dần chuyển sang vẽ các vật thể phức tạp hơn như con người, phong cảnh.

Trong quá trình tự học, mình gặp rất nhiều khó khăn. Có những lúc mình cảm thấy nản chí vì không vẽ được như ý muốn. Nhưng mình đã không bỏ cuộc, mà tìm cách khắc phục bằng cách:

• Xem video hướng dẫn: Mình tìm kiếm các video hướng dẫn vẽ trên YouTube để học hỏi thêm nhiều kỹ thuật mới.
• Tham gia các diễn đàn về vẽ: Mình tham gia các diễn đàn để trao đổi kinh nghiệm với những người có cùng sở thích, nhờ họ góp ý về những bức tranh của mình.
• Thường xuyên luyện tập: Mình cố gắng dành thời gian mỗi ngày để luyện tập vẽ, dù chỉ là 15 phút.

Qua quá trình tự học, mình đã học được rất nhiều điều:

• Kiên trì: Tự học là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì. Có những lúc mình muốn bỏ cuộc, nhưng mình đã cố gắng vượt qua để đạt được mục tiêu của mình.
• Sáng tạo: Tự học giúp mình phát triển tư duy sáng tạo, không bị bó buộc trong khuôn khổ.
• Tự tin: Khi hoàn thành được những bức tranh mà mình yêu thích, mình cảm thấy rất tự hào về bản thân.

Câu 5: Hãy viết một đoạn văn ngắn (5-7 câu) trình bày suy nghĩ của em về tầm quan trọng của việc tự học trong cuộc sống.

Trả lời:

Tự học là một yếu tố rất quan trọng trong cuộc sống, giúp mỗi người phát triển bản thân một cách toàn diện. Qua việc tự học, chúng ta có thể chủ động tìm kiếm kiến thức mới và mở rộng hiểu biết của mình, điều này đặc biệt cần thiết trong thế giới thay đổi nhanh chóng hiện nay. Tự học không những giúp rèn luyện kỹ năng mà còn phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Bên cạnh đó, việc tự học còn khuyến khích tính tự lập và sự kiên trì, hai phẩm chất cần thiết để vượt qua những thách thức trong cuộc sống. Hơn nữa, tự học giúp chúng ta trở nên linh hoạt và thích ứng với môi trường xung quanh, từ đó tạo ra nhiều cơ hội mới. Vì vậy, việc duy trì thói quen tự học sẽ mang lại những lợi ích lâu dài cho mỗi cá nhân trong hành trình phát triển sự nghiệp và cuộc sống.