BÀI 5: BÀI ĐỌC: TIẾNG HẠT NẢY MẦM (14 câu)

I. NHẬN BIẾT (04 CÂU)

Câu 1: Bài thơ Tiếng hạt nảy mầm dược viết theo thể thơ nào?

Trả lời:

Bài thơ Tiếng hạt nảy mầm được viết theo thể thơ năm chữ.

Câu 2: Hình ảnh “mắt sáng, nhìn lên bảng” thể hiện cảm xúc gì của học sinh trong lớp học?

Trả lời:

Hình ảnh “mắt sáng, nhìn lên bảng” trong bài thơ thể hiện cảm xúc hứng khởi, chú ý và say mê của học sinh trong lớp học. Câu thơ gợi lên một hình ảnh rất sinh động về sự tò mò, mong chờ và khát khao tiếp thu kiến thức của các em học sinh.

Câu 3: Trong câu thơ “Đôi tay cô cụp mở”, chi tiết “cụp mở” có ý nghĩa gì?

Trả lời:

“Cụp mở” là hành động đón nhận, che chở biểu thị tình cảm yêu thương và quan tâm của cô giáo dành cho học sinh. Hành động này có thể hiểu như là một cách mà cô thể hiện sự ân cần, chu đáo và sẵn sàng hướng dẫn học trò của mình trong hành trình học tập.

Câu 4: Những âm thanh nào được nhắc đến trong bài thơ Tiếng hạt nảy mầm?

Trả lời:

Những âm thanh được nhắc đến trong bài thơ Tiếng hạt nảy mầm:

+ Tiếng chim sẻ hót

+ Tiếng cô giáo giảng bài

+ Tiếng hạt đang nảy mầm

+ Tiếng lá động trong vườn

+ Tiếng sớm mai mẹ gọi

+ Tiếng cuộc đời sâu vợi

+ Tiếng con tàu ra khơi

+ Tiếng vó ngựa

+ Tiếng vỗ cánh chim non

+ Tiếng nụ cười

II. KẾT NỐI (06 CÂU)

Câu 1: Những âm thanh trong bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì?

Trả lời:

Những âm thanh này không chỉ tạo nên bức tranh sinh động về thiên nhiên và cuộc sống mà còn mang lại cảm xúc gần gũi, ấm áp cho người đọc, khiến họ cảm nhận được sự kết nối giữa con người và thiên nhiên trong bài thơ.

Câu 2: Câu thơ "Tiếng cuộc đời sâu vợi" mang ý nghĩa gì?

Trả lời:

Từ “tiếng” có thể hiểu là những âm thanh, những trải nghiệm mà mỗi con người gặp phải trong hành trình sống. Từ “sâu vợi” thể hiện chiều sâu và độ rộng của cuộc đời, gợi lên những khía cạnh khác nhau, từ niềm vui, nỗi buồn, cho đến những suy tư, trăn trở.

Câu 3: Dựa vào bài đọc, hãy điền “Đ” (đúng) hoặc “S” (sai) trước mỗi ý dưới đây?

☐ Các bạn học sinh vừa nghe cô giảng, vừa nhìn cô diễn tả bằng tay.

☐ Khi cô tả bằng tay, cả lớp tưởng tượng ra cả hình ảnh và âm thanh.

☐ Các bạn học sinh đều rưng rưng khóc khi nghe cô giảng bài.

☐ Những sự vật cô dạy đều có ở thành thị.

Trả lời:

S, Đ, S, S

Câu 4: Nêu nội dung chính của bài đọc Tiếng hạt nảy mầm?

Trả lời:

Bài đọc xoay quanh hình ảnh cô giáo đang giảng bài cho những học sinh khiếm khuyết. Sự nỗ lực và hạnh phúc vỡ oà của những hình ảnh, những bài học thú vị mà cô giáo đem lại cho học sinh được đón nhận, tiếp thu và cất thành lời trên môi những người học đặc biệt.

Câu 5: Cảm xúc của cô giáo và học sinh trong bài thơ được thể hiện như thế nào?

Trả lời:

Cô giáo xuất hiện với hình ảnh "đôi tay cụp mở" – vừa dịu dàng, vừa kiên nhẫn truyền đạt kiến thức cho học sinh. Điều này thể hiện sự tận tâm, ân cần của cô, giống như người gieo mầm tri thức, luôn nâng niu từng bước trưởng thành của học trò. Cô không chỉ dạy kiến thức mà còn truyền cảm hứng và niềm yêu thích học tập, giống như cách cô giúp “tiếng hạt nảy mầm” trong lòng các em.

Học sinh trong lớp thì say mê, chăm chú với "mắt sáng, nhìn lên bảng" và "lặng chăm nhìn theo cô mấp máy." Hình ảnh này thể hiện sự hứng khởi, tò mò và lòng kính trọng của các em dành cho cô giáo. Các em học sinh đón nhận kiến thức một cách hồn nhiên, vui tươi, như thể mỗi bài học là một hành trình khám phá đầy thú vị. Sự chăm chú của các em cũng phản ánh khát khao học hỏi, tìm tòi thế giới xung quanh.

Câu 6: Những hình ảnh và âm thanh nào được cô giáo gợi lên trong tâm trí của học trò?

Trả lời:

Cô giáo đã giúp các bạn học sinh cảm nhận được những hình ảnh cùng âm thanh rộn rã, tưng bừng của cuộc sống. Đó là tiếng cánh chim sẻ vụt qua song cửa, tiếng chim hót ánh ỏi qua nắng vàng; tiếng hạt cây tách vỏ, nảy mầm, bất dậy từ đất; tiếng lá động trong vườn vì những cơn gió thổi qua; tiếng mẹ gọi dậy mỗi buổi sớm mai; tiếng tàu biển buông neo; tiếng vó ngựa khua ran vách đá; ngôi sao mọc khi chiều buông, đêm xuống.

III.VẬN DỤNG (04 CÂU)

Câu 1: Em có suy nghĩ gì về lớp học đặc biệt trong bài thơ?

Trả lời:

Các bạn học sinh trong lớp học này đều là người khiếm thính, học tập rất khó khăn nhưng ai cũng chăm chú, hào hứng học tập. Em rất khâm phục các bạn.

Câu 2: Em cảm nhận như thế nào về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên qua bài đọc này là gì?

Trả lời:

Qua bài đọc trên, hình ảnh "tiếng hạt nảy mầm" biểu tượng cho sự khởi đầu của sự sống, giống như mỗi em học sinh được gieo trồng và nuôi dưỡng bởi tri thức và tình yêu thương của cô giáo. Thiên nhiên ở đây không chỉ tồn tại một cách tự nhiên mà còn là biểu tượng cho những điều tốt đẹp, tinh khôi và đầy hy vọng.

Những âm thanh từ thiên nhiên như "tiếng lá động trong vườn", "tiếng sớm mai mẹ gọi" và "cánh vỗ chim non" tạo cảm giác gần gũi, ấm áp. Chúng hòa quyện vào cuộc sống con người, làm phong phú thêm tâm hồn và nhận thức, đồng thời cho thấy rằng thiên nhiên luôn là một phần không thể thiếu trong hành trình trưởng thành của mỗi người. Thiên nhiên không chỉ là cảnh vật mà còn là nguồn tri thức mà cô giáo mang đến cho học sinh.

Qua đó, bài thơ thể hiện rằng con người cần trân trọng và học hỏi từ thiên nhiên, bởi mỗi bài học từ cây cỏ, chim muông hay hạt giống đều ẩn chứa những ý nghĩa sâu sắc về cuộc sống.

Câu 3: Nêu cảm nhận của em sau khi đọc bài thơ Tiếng hạt nở mầm?

Trả lời:

Sau khi đọc bài thơ, em cảm thấy xúc động bởi tình yêu thương, sự tận tâm của cô giáo dành cho những học trò khiếm khuyết của mình. Bài thơ không chỉ mang lại cảm giác gần gũi, thân thuộc mà còn truyền tải những ý nghĩa sâu sắc về sự trưởng thành, sự học hỏi và tình yêu thương của cô giáo dành cho học trò.

Câu 4: Em hãy nêu thông điệp mà bài thơ muốn truyền tải đến người đọc là gì?

Trả lời:

Bài thơ truyền tải ý nghĩa về sự kết nối giữa con người và thiên nhiên, cũng như tầm quan trọng của giáo dục. Cô giáo như người gieo hạt, nuôi dưỡng tri thức trong tâm hồn trẻ thơ, giúp các em trưởng thành không chỉ về kiến thức mà còn về nhân cách. Qua đó, em cảm nhận được giá trị của việc học và sự tận tụy của người thầy, người cô trong hành trình nuôi dưỡng tâm hồn và kiến thức cho học sinh.