CHỦ ĐỀ: VẺ ĐẸP CUỘC SỐNG

BÀI 2: BÀI ĐỌC: KHÚC HÁT RU NHỮNG EM BÉ LỚN TRÊN LƯNG MẸ (12 câu)

I. NHẬN BIẾT (05 CÂU)

Câu 1: Nhân vật chính trong bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ là ai?

Trả lời:

Nhân vật chính trong bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ là người mẹ. Bài thơ miêu tả tình yêu thương và sự hy sinh của người mẹ dành cho con cái, đặc biệt là trong hoàn cảnh khó khăn của chiến tranh. Mẹ vừa chăm sóc con cái vừa tham gia các công việc như giã gạo, tỉa bắp, tất cả đều thể hiện một lòng yêu nước và tình thương vô bờ bến đối với con.

Câu 2: Bài thơ như lời ru ngọt ngào của người mẹ dành cho con. Dựa vào đâu mà em biết điều đó?

Trả lời:

Bài thơ như lời ru ngọt ngào của người mẹ dành cho con. Những từ ngữ cho em biết điều đó là: ơi, hỡi, đừng rời lưng mẹ, ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi.

Câu 3: Trong bài thơ, người mẹ làm những công việc gì?

Trả lời:

Công việc của mẹ là:

- Chăm sóc con nhỏ

- Giã gạo nuôi bộ đội

- Tỉa bắp trên núi Ka-lưi

Câu 4: Những công việc của người mẹ trong bài thơ có ý nghĩa như thế nào?

Trả lời:

Những công việc của người mẹ trong bài thơ có ý nghĩa:

- Người mẹ Tà-ôi không chỉ nuôi con lớn khôn mà còn tham gia trồng trọt, lao động sản xuất

- Người mẹ đã góp sức mình vào công cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc bằng những công việc nhỏ bé và thầm lặng (giã gạo nuôi bộ đội)

Câu 5: Người mẹ đã gửi gắm những mong ước gì qua lời ru trong khổ thứ hai?

Trả lời:

Trong khổ thơ thứ hai, người mẹ đã gửi gắm những mong ước:

- Người mẹ gửi gắm những ước mơ về cuộc sống no đủ, sung túc. Con mang vào giấc ngủ ước mơ bình dị của người mẹ: buôn làng, nhân dân được sống ấm no, bình yên, hạnh phúc.

- Người mẹ gửi gắm ước mơ, niềm tin về tương lai của con, qua hình ảnh "vung chày lún sân". Đó chính là mong ước mai sau con khôn lớn, trở thành chàng trai mạnh khỏe, tài giỏi.

II. KẾT NỐI (5 CÂU)

Câu 1: Trong đoạn thơ dưới đây, những từ nào được dùng để xưng hô?

Trả lời:

-Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi

Mẹ thương a-kay, mẹ thương bộ đội

Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần

Mai sau con lớn vung chày lún sân…

Câu 2: Em hiểu thế nào về hai dòng thơ "Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi/ Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng"?

Trả lời:

Em hiểu hai dòng thơ "Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi/ Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng": Bắp cần mặt trời để sống và phát triển; còn em bé là mặt trời, là niềm tin, hi vọng và là tình yêu lớn nhất của mẹ, động lực để mẹ lao động, sản xuất.

Câu 3: Nội dung chính của bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

Trả lời:

Bài thơ cho ta cảm nhận được tình thương sâu sắc của người mẹ dành cho đứa con bé bỏng của mình. Và em bé cũng là sự hi vọng, niềm tin vào tương lai của người mẹ.

Câu 4: Bài thơ để lại cho em những suy nghĩ gì?

Trả lời:

Bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ để lại cho em những suy nghĩ sâu sắc về tình mẫu tử và sự hy sinh của người mẹ. Từ những hình ảnh người mẹ giã gạo, tỉa bắp để nuôi con và bảo vệ đất nước, em nhận ra rằng tình yêu của mẹ là vô điều kiện và bao la. Những lời ru của mẹ không chỉ là sự âu yếm mà còn là niềm hy vọng, là động lực để con cái lớn lên khỏe mạnh và thành công. Bài thơ khắc họa người mẹ như một hình mẫu kiên cường, luôn lặng lẽ làm việc vì tương lai của con. Em cảm nhận được sự yêu thương vô bờ bến mà mẹ dành cho con trong mọi hoàn cảnh.

Câu 5: Trình bày bố cục bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

Trả lời:

Bố cục bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ gồm 3 phần:

- Đoạn 1: Từ đầu đến “tim hát thành lời”.

- Đoạn 2: Tiếp theo đến “vung chảy lún sân”.

- Đoạn 3: Còn lại.

III.VẬN DỤNG (02 CÂU)

Câu 1: Viết 2 – 3 câu về người mẹ trong bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, trong đó có sử dụng ít nhất một câu đơn và một câu ghép.

Trả lời:

Mẹ là người sinh ra a-kay, mẹ cho a-kay được đến với cuộc đời tươi đẹp này. Dù mẹ lao động rất vất vả nhưng mẹ vẫn rất quan tâm, chăm lo cho a-kay.

Câu 2: Nêu tên một số bài thơ khác nói về tình yêu thương của mẹ mà em biết

Trả lời:

Một số bài thơ khác nói về tình yêu thương của mẹ mà em biết:

- Bài thơ ''Mẹ ơi! Con yêu mẹ" của Trần Đăng Khoa: Bài thơ này thể hiện tình yêu thương vô bờ bến của con đối với mẹ, với những hình ảnh đẹp về sự hy sinh của mẹ dành cho con cái.

- Bài thơ "Con cò" của Chế Lan Viên: Mặc dù được viết dưới hình thức một bài thơ lục bát, nhưng "Con cò" cũng thể hiện tình yêu thương của mẹ qua hình ảnh người mẹ tảo tần, vất vả nuôi con và lo cho tương lai của con.