CHỦ ĐỀ: VẺ ĐẸP CUỘC SỐNG

BÀI 7: LUYỆN TỪ VÀ CÂU: LUYỆN TẬP VỀ CÂU GHÉP

I. NHẬN BIẾT (06 CÂU)

Câu 1: Thế nào là một câu ghép?

Trả lời:

Là câu do nhiều vế ghép lại. Mỗi vế câu ghép thường có cấu tạo giống một câu đơn (có đủ CN, VN) và thể hiện một ý có quan hệ chặt chẽ với ý của những vế câu khác.

Câu 2: Một câu ghép gồm mấy vế câu?

Trả lời:

Một câu ghép thường gồm hai vế câu trở lên.

Câu 3: Các vế câu trong câu ghép được nối với nhau bằng những từ gì?

Trả lời:

Các vế câu trong câu ghép được nối với nhau bằng kết từ, cặp kết từ, cặp từ hô ứng hoặc dấu câu (dấu hai chấm, dấu chấm phẩy, dấu phẩy)

Câu 4: Câu ghép sau nối vế câu bằng cách nào: “Không những Tuấn học giỏi, mà bạn ấy còn hát rất hay”

Trả lời:

Câu ghép trên các vế câu được nối với nhau bằng kết từ ‘‘không những…mà’’

Câu 5: Xác đinh chủ ngữ, vị ngữ trong câu ghép sau:

Nắng lên, nắng chan mỡ gà trên những cánh đồng lúa chín

Trả lời:

Chủ ngữ 1: Năng; vị ngữ 1: lên

Chủ ngữ 2: nắng ; vị ngữ 2: chan mỡ gà trên những cánh đồng lúa chín.

Câu 6: Câu nào dưới đây là câu ghép:

(1) Ánh nắng ban mai trải xuống cánh đồng vàng óng, xua tan dần hơi lạnh đầu đông

(2) Làn gió nhẹ chạy qua, những chiếc lá lay động như những đốm lửa vàng, lửa đỏ bập bùng cháy.

(3) Mấy con chim chào mào từ hốc cây nào đó bay ra hót râm ran.

(4) Mưa rào rào trên sân gạch, mưa đồm độp trên phên nứa.

Trả lời:

Câu ghép là câu (2) và câu (4).

II. KẾT NỐI (05 CÂU)

Câu 1: Tại sao câu ghép cần có các từ nối hoặc dấu câu để liên kết?

Trả lời:

Các từ nối hoặc dấu câu giúp chỉ rõ mối quan hệ giữa các vế câu trong câu ghép, giúp người đọc dễ hiểu ý nghĩa và mạch logic của câu.

Câu 2: Trong câu ghép: " Vì mẹ bận chấm bài cho học sinh, nên em đã giúp mẹ gấp áo quần và nấu cơm ", hãy xác định các vế câu và cặp kết từ được sử dụng.

Trả lời:

Vế 1: " Vì mẹ bận chấm bài cho học sinh " (nguyên nhân).

Vế 2: " em đã giúp mẹ gấp áo quần và nấu cơm " (kết quả).

Cặp kết từ: Vì – nên

Câu 3: X định chủ ngữ và vị ngữ trong câu ghép sau và cho biết các vế câu được nối với nhau bằng cách nào

Ông không chỉ tận tuỵ với việc bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ của nhân dân mà ông còn quan tâm và có nhiều đóng góp đặc biệt xuất sắc cho hoạt động đào tạo đội ngũ cán bộ y tế.

Trả lời:

• Vế 1: Ông không chỉ tận tuỵ với việc bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ của nhân dân

+ Chủ ngữ: ông

+ Vị ngữ: không chỉ tận tuỵ với việc bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ của nhân dân

• Vế 2: ông còn quan tâm và có nhiều đóng góp đặc biệt xuất sắc cho hoạt động đào tạo đội ngũ cán bộ y tế.

+ Chủ ngữ: ông

+ Vị ngữ: ông còn quan tâm và có nhiều đóng góp đặc biệt xuất sắc cho hoạt động đào tạo đội ngũ cán bộ y tế.

Câu 4: Trong các câu sau, câu nào không phải là câu ghép?

a) Em được mọi người yêu mến vì em chăm ngoan học giỏi.

b) Vì em chăm ngoan học giỏi, em được mọi người yêu mến.

c) Em muốn được mọi người yêu mến nên em chăm ngoan học giỏi.

d) Nhờ em chăm ngoan học giỏi mà em được mọi người yêu mến.

Trả lời:

Trong các câu trên, câu nào cũng là câu ghép.

Câu 5: Tìm câu ghép và xác định các vế câu ghép trong đoạn văn sau:

Thần Nắng cũng đem ấm áp đến vùng ngập lụt. Nước rút nhanh, hoa cỏ bừng nở, chim gọi bầy làm tổ, ong tìm hoa làm mật. Vạn vật trút bỏ lớp áo ướt át, vui đón những tia nắng ấm chan hòa.

Trả lời:

Câu ghép là: Nước rút nhanh, hoa cỏ bừng nở, chim gọi bầy làm tổ, ong tìm hoa làm mật.

à Câu ghép trên có 4 vế: Nước rút nhanh/, hoa cỏ bừng nở,/ chim gọi bầy làm tổ,/ ong tìm hoa làm mật.

III. VẬN DỤNG (02 CÂU)

Câu 1: Tìm câu ghép và xác định chủ ngữ, vị ngữ của những câu ghép đó trong đoạn văn sau:

Mùa xuân, lá bàng mới nảy trông như những ngọn lửa xanh. Sang hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích. Sang cuối thu, lá bàng ngả thành màu tí và bắt đầu rụng xuống. Qua mùa đông, cây bàng trụi hết lá, những chiếc cành khẳng khiu in trên nền trời xám đục.

Trả lời:

Câu ghép là:

- Sang hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích

Chủ ngữ 1: lá; vị ngữ 1: lên thật dày

Chủ ngữ 2: ánh sáng xuyên qua; vị ngữ 2: chỉ còn là màu ngọc bích.

- Qua mùa đông, cây bàng trụi hết lá, những chiếc cành khẳng khiu in trên nền trời xám đục.

Chủ ngữ 1: cây bàng; vị ngữ 1: trụi hết lá

Chủ ngữ 2: những chiếc cành khẳng khiu; vị ngữ 2: in trên nền trời xám đục.

Câu 2: Đặt câu ghép có sử dụng các cặp quan hệ từ sau:

1. Không những ... mà
2. Nhờ ... mà ...
3. Tuy ... nhưng ...
4. Nếu ... thì ...

Trả lời:

a) Không nhưng Tuấn học giỏi, mà bạn ấy còn hát rất hay.

b) Nhờ cô giáo tận tình chỉ dạy mà em đạt được thành tích học tập tốt.

c) Tuy Hùng đã cố gắng hết sức nhưng em vẫn không thể về đích đầu tiên.

d) Nếu trời không mưa thì chúng em sẽ ra xem đồng lúa chín vàng ở đầu làng