CHỦ ĐỀ: THỀ GIỚI CỦA CHÚNG TA

BÀI 27: MỘT NGƯỜI HÙNG THẦM LẶNG

LUYỆN TỪ VÀ CÂU: LUYỆN TẬP VỀ DẤU GẠCH NGANG (12 CÂU)

I. NHẬN BIẾT (05 CÂU)

Câu 1: Dấu gạch ngang được sử dụng trong trường hợp nào?

Trả lời:

Dấu gạch ngang được sử dụng để tách các bộ phận trong câu, thay thế cho dấu phẩy, dấu hai chấm, hoặc dấu ngoặc trong một số trường hợp đặc biệt. Nó cũng được dùng để đánh dấu một sự thay đổi đột ngột trong cấu trúc câu hoặc để nhấn mạnh thông tin.

Câu 2: Dấu gạch ngang có thể đặt ở đâu trong câu?

Trả lời:

Dấu gạch ngang có thể đặt ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu, tùy thuộc vào chức năng của nó trong câu.

Câu 3: Dấu gạch ngang có thể thay thế dấu gì trong câu?

Trả lời:

Dấu gạch ngang có thể thay thế dấu phẩy, dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm trong một số trường hợp, nhất là khi cần làm rõ nghĩa hoặc nhấn mạnh thông tin.

Câu 4: Cấu trúc nào trong câu có thể được tách ra bằng dấu gạch ngang?

Trả lời:

Cấu trúc mô tả hoặc giải thích có thể được tách ra bằng dấu gạch ngang.

Ví dụ: "Cô ấy – một người bạn thân thiết – đã giúp tôi rất nhiều."

Câu 5: Dấu gạch ngang có phải là dấu câu bắt buộc phải sử dụng trong mọi trường hợp không?

Trả lời:

Không, dấu gạch ngang chỉ được sử dụng khi cần thiết để làm rõ nghĩa hoặc nhấn mạnh thông tin. Nó không phải là dấu câu bắt buộc trong mọi trường hợp.

II. THÔNG HIỂU (04 CÂU)

Câu 1: Cho câu sau: "Cuối tuần qua, chúng tôi – những người bạn thân lâu năm – đã cùng nhau đi du lịch." Tại sao dấu gạch ngang lại được sử dụng ở đây?

Trả lời:

Dấu gạch ngang được sử dụng để tách phần bổ sung "những người bạn thân lâu năm" khỏi câu chính. Câu này sẽ trở nên rõ ràng hơn và nhấn mạnh mối quan hệ giữa các người bạn.

Câu 2: Trong câu "Anh ta – dù rất bận rộn – vẫn dành thời gian giúp đỡ tôi." có thể thay dấu gạch ngang bằng dấu câu nào khác mà không làm thay đổi nghĩa của câu?

Trả lời:

Dấu gạch ngang có thể thay bằng dấu ngoặc đơn hoặc dấu phẩy.

Câu sẽ trở thành: "Anh ta (dù rất bận rộn) vẫn dành thời gian giúp đỡ tôi." hoặc "Anh ta, dù rất bận rộn, vẫn dành thời gian giúp đỡ tôi."

Câu 3: Dấu gạch ngang trong câu "Tôi có một điều muốn nói – đó là bạn đã làm rất tốt công việc của mình." có vai trò gì?

Trả lời:

Dấu gạch ngang ở đây được dùng để nhấn mạnh nội dung mà người nói muốn chia sẻ, làm cho phần "đó là bạn đã làm rất tốt công việc của mình" trở nên nổi bật và quan trọng.

Câu 4: Viết một câu có sử dụng dấu gạch ngang để nhấn mạnh thông tin quan trọng.

Trả lời:

"Buổi hội thảo sáng nay – một sự kiện quan trọng trong năm – đã thu hút hàng nghìn người tham dự."

III. VẬN DỤNG (03 CÂU)

Câu 1: Phân tích tác dụng của dấu gạch ngang trong câu sau: "Dù khó khăn đến mấy – thậm chí khi tất cả đều phản đối – cô ấy vẫn kiên trì theo đuổi ước mơ của mình."

Trả lời:

Dấu gạch ngang ở đây có tác dụng nhấn mạnh một tình huống đặc biệt hoặc mốc thời gian đáng chú ý trong câu. Câu này trở nên mạnh mẽ hơn khi "thậm chí khi tất cả đều phản đối" được tách ra bằng dấu gạch ngang, làm nổi bật sự kiên trì của cô ấy dù đối mặt với khó khăn lớn.

Câu 2: Hãy viết một đoạn hội thoại ngắn sử dụng dấu gạch ngang để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật.

Trả lời:

Mai hỏi: - Bạn thích môn học nào nhất?

Lan trả lời: - Tớ thích môn Tiếng Việt nhất.

Câu 3: Hãy giải thích ý nghĩa của dấu gạch ngang trong câu sau: "Hôm nay, tôi đi chợ - nơi bán rất nhiều đồ ăn ngon."

Trả lời:

Dấu gạch ngang ở đây dùng để nối hai cụm từ, bổ sung ý nghĩa cho nhau. Cụm từ "nơi bán rất nhiều đồ ăn ngon" giải thích rõ hơn cho cụm từ "đi chợ".